14 август – Мӱкш илян кече. Республикыштына мӱкшым кучышо ятыр. Мӱй тӱрлӧ микроэлементлан поян. Садлан тудо тазалыкым пеҥгыдемда да эмла.
Йолташ-влак, те мӱйым йӧратеда? Мӱкшым ончаш мо таратен? Ты паша мо дене тыланда келша? Мӱйын пайдаже нерген мом каласеда?
Вячеслав СМОЛЕНЦЕВ, Марий Элын сулло журналистше:
– Школышто тунеммем годымак ачам мӱкшым кучен. Тудо верысе колхозышто бригадирлан тыршен, садлан мӱкшигым ончаш мыланнат ӱшанен коден. Пашаш кайымекыже, ковам дене мӱкшигым погенна. Изирак лийме годым кузе ыштышашыжымат сайын пален огынал: вӱдымат шыжыктылынна, воштончыш денат волгалтараш тӧченна… Но тыге толашымын кӱлешлыкше укежым жап эртымеке веле пален налынна: мӱкшиге лектеш гын, пушеҥгышкак пӱтырналтеш. Тыге эркын-эркынак ты пашалан шӱмаҥме.
Ийготым погымеке, ачамын да шкемын посна отар лийын, а тудын уке лиймекыже чылажымат шкемын деке кусарышым. Ты паша деч посна иленжат ом керт гай чучеш: пакчаш лектат, да нунын чоҥештылмыштым ужын, кумыл нӧлталтеш, а сомылым ыштен, чон кана. Ты паша ындыжым йӱлашкат савырнен: шошым мӱкшым луктат, кеҥежым мӱкшигым кучет, шыже велеш мӱйым кӱзет, а телылан пуртен шындет да йӱштӧ пагыт мучко эскерет. Ик гана ты пашалан шӱмаҥмеке, умбакыжат тудым чон йодмо почешак шуктем. Йошкар-Олаште ешем дене илена гынат, шошо гыч шыже марте кажне каныш кечылан Кужэҥер районысо Кораксола ялышкем кудалыштам. А отпускем кажне ийын пӱтынек туштак эртарем.
Чаманаш кодеш, самырык-влак коклаште мӱкшым ончымо пашалан шӱмаҥше уке гаяк: нуно куштылгын илаш тунемыныт.
Мӱй моткоч пайдале, шуко черым эмла, садлан тудым кажне кечын кочкашак тыршыман.
Иван ЕФИМОВ, мӱкшым ончышо, Морко район Малиновка ялыште илыше:
– Эше школыш кошташ тӱҥалме деч ончычак ачамын мӱкшым ончымыж годым пеленже шогенам, южгунам шикшымат колташ полшенам. Омарташкыже шуын омыл да изи пӱкеныш шогалынам.
Ынде 29 ий мӱкшым шкетын ончем. Шошо гыч шыже марте паша лыҥак, поснак кеҥежым писте пеледме марте мӱкшиге лекмым эскерыман.
Мӱкшым ончымо сомыл ик эн тӱҥ пашамлан шотлалтеш. Тудо огеш лий гын, моло пӧръеҥ семын тора кундемыш кошташ верештеш ыле докан. Ты паша шкем шот дене кучаш, таза илыш-йӱла дене илаш тарата, осал паша деч кораҥда.
Наталья Алексеева, Морко рӱдӧ эмлымверын медшӱжарже, Морко калык театрын артистше:
– Мӱкшым ача-авам ятыр ий ашненыт. Мыламат изинекак пеленышт пакчаште лияш келшен. Кызытат авам ты пашам куанен шукта. Кодшо арняште мыят изишак полшышым. Игече мардежанрак ыле, садлан икмынярын пӱшкылынат кайышт. Ох, чот чапле эм лие! Такшым шылыж корштымо, вачӱмбал темдыме годым коштымо верыш мӱкшым шындем.
Мӱй тӱрлӧ витаминлан поян. Тудым шукынжо эмлалташ кучылтыт, поснак пагар корштымо годым авам тулымо мӱйым шокшынек йӱкта. Мӱй иммунитетым пеҥгыдемда, кылмен черланымым эмла. Логар коштымо годым прополисым пурмат полша.
Шере кочкышым чурийым але капкылым моторештарашат кучылтыт.
Алевтина БАЙКОВА
Михаил Скобелевын фотожо
