Марий йӱла почеш
28 январь – Тӱрек пазар (Марий Эл, Марий Турек район).
Марий кумалтышын чинче тушыжо:
«Йӱын илыме вӱдланна яндар лияш, шӱлымӧ южналан ару лияш, мландыланна йытыра лияш куатым йодына, тидлан верчын чыла ыштен шогаш мутым пуэна. Канде вӱдын вычыл-вычыл ойласымыжым колыштын, йыл-йол йогымыжым ончен, йымыжа мардежын выж-вуж пуалмыжым колыштын, волгенчын йылт-йолт волгалтмыжым ужын, ший памаш гыч шере вӱдым подылын, йыл-юл тул воктене ырен, мургайыклан куанен, висвис коклаште келанен илаш полшо манын кумалына, Шочынава».
«Марий сугынь» книга (2005 ий) гыч налме.
Черке йӱла почеш
27 январь – апостол-влак дене тӧр улшо Нинан, Грузийым сотемдарышын, кечыже.
30 январь – преподобный Антоний Великийын кечыже.
31 январь – Преподобный Кирилл ден Мария схимонах-влакын, преподобный Сергий Радонежскийын ача-аважын, кечышт.
1 февраль – преподобный Макарий Великийын да святитель Марк Эфесскийын кечышт. Москон да Пӱтынь Русьын Святейший Патриархше Кириллым троныш шындыме кече.
Калык пале
Кеч-могай кугу пашам у тылзын тӱҥалман, тунам чылажат шотлан толеш.
Вольыкым, пийым еҥ-влакын кочмо ате гыч пукшаш ок лий. Ешыште умылыдымаш лектеш, еш шот йомеш.
Вес еҥын шергашым чиет гын, пӱрымашыжымат тошкен кертат.
Черкыш кайыме годым ӱпыштӧ заколко монь лийшаш огыл. Уке гын чонышкыда сай энергий пурен огеш керт маныт.
Тылзе чурийышкыда волгалтарышаш огыл: шучко омо кончаш тӱҥалеш.
Калыкмут:
Керек-кудо парнятым пурл, икгаяк коршта.
Кожла саскам кочкаш тамле, сугынь дене илаш сае.
Ковыра еҥын ушыж деч койышыжо ончылно.
Кок пӱкеныште шинчаш каньыле огыл.
Коҥгамбалнат кылмен колаш лиеш.
Корно шукта, вӱд малта.
Коштшо пий луымат, тоямат муэш.
Ӱмырым илен эртарышын темлымашыже
Тазалык чылажак огыл, но тудын деч посна чылажат нимо. (Сократ)
Шып лийын мошташ – кугу талант. (Достоевский)
Эн шуко чыным мыскарам ыштыме годым колаш лиеш.
Айдеме мыняр ушанрак лиеш, тунар шагалрак тудо сыраш амалым ужеш.
Полышым тый дечет йоддымо еҥлан полшаш ит вашке. Каҥашым йодын огытыл гын, тудым ит тушко. Шкендым, шомакетым да шонымашетым аклаш тунем.
Илышыште эре шыргыжаш кӱлеш, ала-кӧжлан – чон почын, ала-кӧжым – сырыктен.
Ушан ой:
Пиал – тиде илыш деч налын кертмет огыл, а мо улыжлан куанен моштымет.
Йолышто – ош портышкем
Тений Йошкар-Оласе Марий паркыште эртыше Шорыкйол пайремыш У Торъял район Тошто Торъял гыч «Ший оҥгыр» калык фольклор ансамбль толын ыле. Пеш уста да икоян коллектив. Кажныжын йолыш чийыме ош портышкемышт куандарыш. Портышкемын шулышышкыже, йошкар шӱртӧ дене тӱрлен, марий орнаментым вераҥдыме. А тудыжым эше ӱмбачын ош шер дене сӧрастарыме. Ӱдырамаш-влакын портышкемышт ош тӱсан гын, пӧръеҥ-влакын – ошалге-сур. Уло ансамбльлан меж йолчиемым верысе кидмастар еш ыштен пуэн.
Снимкыште: ансамбльын участникше-влак.
Михаил Скобелевын фотожо.
