Свердловск область, Арти район, Изи Тавра ялысе йоча книгагудышто «Эрыкан лудмаш» эртен.
Тудо икымше урал марий писатель, кусарыше, критик, журналист, туныктышо Алексей Николаевич Семёновын (Эрыканын) шочмыжлан 113 ий теммылан пӧлеклалтын. Лудмашке Арти районысо Изи Тавра, Пакшал, Кӓрзӓ, Марий Арти, Кӱшыл Пардым да Красноуфимск районысо Кугу Тавра, тыгак Марий Элын Звенигово районысо Какшамарий гыч участник-влак ушненыт. Уна-влак коклаште Арти районысо рӱдӧ книгагудо системын директоржо Мария Жеребцова, Свердловск областьысе марий-влакын калыкле-тӱвыра автономийыштым вуйлатыше Наталья Ябекова, Россий науко академийын Урал пӧлкажын Историй да археологий институтшын шанчыеҥже Мая Житкова, Андрал ялыште Эрыкан лӱмеш тоштерым негызлыше Семен Ильин да молат лийыныт.
Мария Жеребцова участник-влакын сайын ямдылалтмыштым палемден да нуным марий йылым, тӱвырам да йӱлам арален да вияҥден толшо герой-влак семын ончыктен. Наталья Ябекова шке аважын олаште кушшо икшывыже-влакым марий йылмылан кузе туныктымыж дене палдарен. Мая Житкова пашам ыштыме институтыштыжо Урал кундемысе калык-влакын вияҥмыштым, тыгак марий-влакын, шымлымылан кугу вер ойыралтмым палемден.
Мероприятийыште Эрыканын ойган илыш корныжо, творчествыже нерген ойленыт. Ачаже Николай Акреев Урал кундемыш 1907 ийыште толын. Туныктышо лийын, сандене тудым Андрал школыш пашаш колтеныт. Туштак 1912 ийыште Алексей эргыже шочын. Аваже руш лийын гынат, рвезе моло семынак марла мутланаш тунемын. Марий йылмак тудлан варажым писатель семын чапланаш полшен.
Алексей Николаевич Урал марий педагогике техникумым тунем лектын. Туныктышылан школышто ыштен. Москошто «Мари ял», Йошкар-Олаште «Марий коммуна» газет редакцийлаште, Марий книга издательствыште, «У вий» журналыште ыштен. 1937 ийыште националист семын арестоватленыт да 10 ийлан эрык деч посна коденыт. Брест-Тайшет лагерьыште, Колымаште шинчен. 1949 ийыште угыч ссылкыш Красноярский крайысе Богучанский лагерьыш колтеныт. Туштак илышыже кӱрылтын.
Мероприятийыште марий писатель ден поэт-влакын произведенийышт денат палдареныт. Ятыр марла почеламут йоҥгалтын. Кӱркеде ял гыч Зоя Яметова марий тӱр, орнамент, аралтыш-влак дене палдарен.
Сылнымут пайремым Марий Арти гыч «Муро аршаш», Изи Тавра тӱвыра пӧртын филиалжын «Изи шӱдыр» мурышо да куштышо ансамбль-влак сӧрастараш полшеныт. Елена Мулюкован вуйлатыме йоча ансамбльже шукерте огыл Йошкар-Олаште эртыше «Ший памаш. Йоча-влак» конкурсышто 1-степенян диплом дене палемдалтын ыле.
Почеламутым лудмаште изирак ийготан-влак коклаште Изи Тавра школ гыч Снежана Давлетбаева, кокла ийготан-влак коклаште ты школ гычак Анастасия Шалкиева да кугурак ийготан-влак коклаште Марий Арти гыч Любовь Алышева икымше верыш лектыныт. Тыгак кокымшо ден кумшо верыш лекше-шамычымат палемденыт.
Валерий Бакетов,
Свердлавск область.
