Идым тылзын кумшо кечынже Марий Турек район Сардаял школ пырдыжеш Олег Оразаевлан Шарнымаш оҥам почыч.
Тудо специальный военный операцийыште кумда элна верч кредалмаште вуйжым курымешлан пыштен.
Тыгай салтак-влак дене элна кугешна!
Тиде мероприятийыш тунемше, туныктышо, Марий Турек муниципал район администраций вуйлатыше Сергей Решетов, Марий Турек муниципал район вуйлатыше Лариса Яндыбаева, Карлыган ялшотан илем вуйлатыше Борис Иванов, Геройын ачаже Юрий Прокопьевич ден аваже Зинаида Исаковна, Татьяна акаже, икмыняр лишыл палымыж ден ӱжмӧ еҥ-влак чумыргеныт ыле.
Митинг тӱҥалме жапыште, самырык пӧръеҥым чаманен, погынышо-влак дене пырля пуйто пӱртӱсат шортын – йӱр шыве-шыве йӱрын. Вет школ директор Полина Владимировна Сорокинан, моло ойлышо-влакын палемдымышт почеш Олег изиж годсекак моткочак поро да весела койыш-шоктышан лийын. Школышто кажне мероприятийыш кумылын ушнен. Южгунам эсогыл шкежат мом-гынат уым ышташ темлен. Варажат тыгаяк кодын. Санденак пырля служитлыше йолташыже-влакат тудым десантник-влакын сай, ушан-шотан да чын командирыштлан шотленыт, ойлышт. Олег, специальный военный операций тӱҥалмеке, вигак контрактым подписатлен да Запорожьеште штурмовой бригадыште служитлен.
Митингыште чылан гаяк иктым ойлышт: Олег Оразаев гай салтак-влак дене элна кугешна! Арам огыл тудлан «Медаль Суворова», «Медаль за Отвагу», «Медаль за участие в параде Победы в Москве» награде-влакым кучыктеныт. А Мужество орден дене колымекыже палемденыт. Землякышт нунылан пример лийын кодеш манын тунемше-влакат ойлышт.
Тылеч вара Олег Оразаевлан Шарнымаш оҥам почыч. Тидым ачаж ден аваже ыштышт. Мутат уке, тиде жапыште Юрий Прокопьевичат, Зинаида Исаковнат чарныде манме гаяк шортыч. Чоныштлан тунам кузе чот йӧсын чучмым, очыни, шкешт гына палат. Тидым мут дене каласен мошташ огеш лий!
Илыш корно
Олег Оразаев 1989 ий 29 майыште Сарда ялыште шочын. Школым пытарымекше, Марий Турекысе 25-ше №-ан СПТУ-што трактористлан тунем лектын. Тылеч вара армийыште службым эртен. Туштак контрактым подписатлен да Чечняшке каен. Тушеч, Юмылан тау, илыше пӧртылын. Умбакыже Чувашийыште МВД-ште пашам ыштен, а пытартыш жапыште Крымыште службым эртен. 2013 ийыште Олег мужыраҥын. Пелашыже ден коктын ӱдырым да эргым ыштеныт. Кызыт 12 ияш Валерия ден 10 ияш Илья авашт дене пырля Анапа воктене ик илемыште шке пӧртыштышт илат.
Шыргыжал вашлияш тӱҥалеш
Митингым вӱдышӧ тунемше-влак кокла гыч иктыже тыгай корнылам лудо:
Смотрю. Смотрю в его лицо родное.
Печальное тире между двух дат.
И верю я, что только так и стоит
Жить на земле, как жил на ней солдат.
Умбакыже, воин порысыштым шуктышыштла ӱмыр лугыч лийше чыла салтак-влакым шарналтен, чыланат ик минут шып шогышт, а вара Шарнымаш оҥа деке пеледышым пыштышт.
Пытартышлан вес вӱдышӧ тыгай корнылам лудо:
Ты, мимо проходя, чуть задержись,
Ведь имя этого героя свято,
За жизнь других он отдал свою жизнь –
И помни вечно этого солдата.
К нему не зарастет народная тропа!
Пусть ум волнует сердце человечье,
И сохраняет память вечно
Его мемориальная доска.
Тиде ойымак шуйымо семын Полина Владимировна ешарыш:
– Ынде кажне гана школыш пурымына годым мемнам Олег шыргыжал вашлияш тӱҥалеш…
Шинчаж дене кызытат кычалеш
Митинг деч вара школын кочмыверыштыже погымо поян ӱстел коклаште Олег Оразаевым эше ик гана порын шарналтышт. Мый лачак Юрий Прокопьевич воктеке шинчаш логальым гынат, таче кеч мыйже шортараш огыл манын, шарналтен каласкалаш шым йод. Сандене ме ик кече гыч, пелашыж ден когыньыштынат мыняр-гынат лыпланымекышт, телефон дене мутланышна.
– Олегмытым СВО-шко 2022 ий 19 февральыште наҥгаеныт. Тунам тудо Анапыште служитлен. Кеч тылеч ончыч «Отпускыш толам, пеленем эргымым намием, вучыза» манын ойлен ыле, но шуктен огыл, – каласкалаш тӱҥале Геройын аваже. Юрий Прокопьевич гын ала ойлен ышт керт да, ала утыжым кутырышан огыл да – ик-кок мутым веле коклан-коклан ешарыш.
Сандене умбакыжат утларакше Зинаида Исаковна каласкалыш:
– Пытартыш гана изажлан да акажлан 31 июльышто йыҥгыртен. 2 августышто, Десантник кече дене саламлен, мый телефонышкыжо открыткым колтышым. Но тудым Олег почынат огыл. Тидым ужын, тылеч вара ме чыланат йыҥгыртенна, но тудо вашештен огыл. Тунам эргына илышат лийын огыл улмаш – 2023 ий 1 августышто ӱмыржӧ кӱрылтын. Икмыняр жап гыч ватыж ден Таня акаже Олегым кычалаш Ростовыш каеныт. Нуно кум гана тушко коштыныт, частьыштыжат лийыныт. Ик ганаже моргыш мыят миенам. Но, от чыте манын, Таня мыйым ыш пурто.
Кычалме годым ДНК-мат сдатленна. Но мыланна «Олег ик йолжо деч посна кодын» манын каласенытат, эре пел йоланым кычалынна. Вара рашемын: кок йолжат лийын, вуйжо чот эмганен.
Олегым лишыл еҥже-влак ик ий да ик тылзе наре кычалыныт!
– Эргынам 2024 ий 5 сентябрьыште колоткашке пыштен кондышт. Тудак але тудо огыл улмым ончалаш манын, ужалтарен кондышо военный-влаклан пелашыж ден акаже колоткам виешак почыктышт. Но мылам гын тунамат ышт ончыкто.
Эргышт нерген шарналтен каласкалымышт годым ача ден ава ик жаплан шыпланышт – нунын кумылышт тодылтын да лыпланаш тыршымышт шижалте. А вара, вийым муын, аваже ойыштым тыге мучашлыш:
– Илыже ыле. Шочшыжо-шамычым шкежак куштыжо ыле. Но ынде «ыле» манаш веле кодеш. Мом ыштет? Кеч алят мый чылаштымат, шижде, «Олег» манам. А телевизор дене пленный-шамычым ончыктымышт годым коклаштышт Олег уке мо манын ончем. Колоткаште кийышыжым ужын омыл, да эргым ала ила манын, ӱшанем эшеат изишак уло.
Ава чон тугай тудо: эре ӱшана, ӱшана, вуча, вуча. Да, очыни, нигунамат огеш лыплане. Но кажне кечын кажне шагат, минут, тат еда манме гай тыгай шижмаш дене гына илаш, тидын нерген гына шонаш?! Тыгайым чыташ – манаш велыс! Сандене сӧй пасуэш эргыштым йомдарыше ача-ава-влаклан, лишыл еҥышт-шамычлан Юмо вийымак пуыжо…
Любовь Камалетдинова.
Авторын фотожо.
