8 майыште Марий Элын Социальный вияҥмаш министерствыжын конференц-залыштыже Россий президент Владимир Путинын темлыме «Демографий» национальный проектын «Кугурак тукым» федеральный проектшым илышыш пуртымылан пӧлеклалтше брифинг эртен. Тушто регионын социальный вияҥмаш министрже Ольга Фёдорова, тазалыкым аралыме министржын алмаштышыже Татьяна Бастракова, Паша да калыклан паша верым ситарыме департаментшын вуйлатышыжым алмаштыше Александр Лазарев участвоватленыт.
Ольга Викторовнан мутшо почеш, Марий Элыште 2019-2024 ий-влаклан палемдыме «Кугурак тукым» федеральный проект тений 1 январь гыч пашам ышташ тӱҥалын. Тидлан федеральный бюджет гыч 1,27 млрд. теҥгем, республикын бюджетше гыч 0,06 млрд. теҥгем ойыраш лийме. Проектыш вич мероприятийым пуртымо.
«Тазалыкым пеҥгыдемдымаш, чолга да таза илышым кужемдымаш» икымше мероприятий кугурак ийготан еҥ-влаклан пуымо медицине полышым уэмдымашке, 2024 ийлан айдемын чолга илышыжым 67 ий марте да ӱмыржым 78 ий йотке кужемдымашке виктаралтын. Тудо илалше-влакым компьютер грамотлан туныктымо, «Ший волонтёрство» кумшо ийгот университетым вияҥдыме, психоневрологический интернатлаште илыше-влакым регионысо конкурслашке ушымо да моло паша дене шукталтеш.
«Илалше еҥ ден инвалид-влакым кужу жап ончымо системым ыштымаш» кокымшо мероприятий стационар тӧнежлашке колтымо граждан-влакын чотыштым нуным мӧҥгӧ условийыште ончымо йӧн дене шагалемдымашке виктаралтын. Тиде паша социальный пашаеҥ, патронаж, сиделкын услугыжо, реабилитацийын технический средстважын прокатше, черле-влакым мӧҥгыштӧ ончаш туныктымо школ, илалше еҥ-шамычым ешыш кужу жаплан ончаш налме да моло йӧн полшымо дене шукталтеш.
Тиде мероприятий кышкарыштак яллаште илыше 65 ий деч кугурак граждан-влакым медицине организацийлашке кондыштараш федеральный бюджет гыч ойырымо 15,76 млн. теҥгеш 17 автомашинам тений август марте налаш палемдыме.
«Марий Эл Республикыште социальный обслуживанийым шотыш кондаш полшымаш, тыгак тушто черетым пытарымаш» кумшо мероприятий санитарный законодательствын нормыжо-шамычым, пожар да лӱдыкшыдымылык дене кылдалтше моло комплексым шуктымашке, шагал тарванылше граждан-влаклан калыкым социально аралыме тӧнежлашке пурен-лекташ йӧным ыштымашке, тыгак пуымо услуго-шамычын качествыштым, обслуживатлыме граждан-влакын илышыштым саемдымашке виктаралтын. «Калыкым социально обслуживатлыме системын стационар тӧнежлашкыже логалаш таче черет уке. Мемнан задачына – тыгай граждан-шамычым мӧҥгыштак кодаш тыршаш да нуным ончаш чыла йӧным ышташ», – мане Ольга Викторовна.
2019 ий 11 февральыште Марий Эл правительстве ден Россий Федерацийын Паша да социальный аралымаш министерствыж коклаште Красный Стекловар психоневрологический интернатыште 100 еҥым вераҥдаш ситыше илыме корпусым чоҥаш 51 млн. теҥге кугыт субсидийым ойырымо нерген келшымашым пеҥгыдемдыме. «Гериатрий» профиль шотышто медицине полышым организоватлымаш» нылымше мероприятий илалше граждан ден шоҥгыеҥ-влаклан икымше медико-санитарный да специлизироватлыме полышым кызытсе модель дене пуымашке, нине еҥ-влаклан шкем шке весын полышыж деч посна эскераш, тыгак чолгалыкыштым арален кодаш да вияҥдаш туныктымашке виктаралтын. Т.Бастракован мутшо почеш, таче регионыштына Сар-влакын ветераныштын республиканский госпитальыштышт гериатрий профиль дене ик поликлинике пашам ышта, тыштак 38 стационар койко уло, тений Козьмодемьянск межрайонный больницыште эше 3 койкым шындат. «Кугурак тукым» федеральный проектым илышыш пуртымо кышкарыште гериатрий профиль дене чумыр республикым авалташ, Йошкар-Олаште, Волжскышто, Звениговышто, Шернурышто, Медведевыште да Моркышто илалше ден шоҥгыеҥ-влаклан эше 8 приёмым почаш палемдыме. Тылеч посна кугурак тукымын 70 процент деч шагал огыл ужашыжым идалыкыште ик гана профосмотр дене авалтат, эрдылу шейке пудыргымо деч лум рентген денситометрий йӧн дене тергат. Тыгак илалше граждан ден шоҥгыеҥ-влакым чын ончымо школын пашажым вияҥдат, паллиативный медицине полышым саемдат. Федеральный бюджет социальный обслуживанийын организацийлаштыже илыше пашам ыштен кертме ийгот гыч лекше граждан-влаклан пневмококк инфекций деч вакцинацийым ышташ 2,4 млн.теҥгем ойырен.
«Пенсий деч ончычсо ийготан граждан-влаклан – страховой пенсийым налдыме ӱдырамаш-шамычлан 51 ий гыч тӱҥалын, пӧръеҥ-влаклан 56 ий гыч тӱҥалын – 2019 ийыште ешартыш шинчымашым пуаш, тыгак профессийлан туныкташ чылаже 18,1 млн. теҥгем ойырымо, – «Пенсий деч ончычсо ийготан граждан-влакым профессийлан туныктымаш да ешартыш шинчымашым пуымаш» визымше мероприятий дене кылдалтше йодышым рашемдыш Паша да калыклан паша верым ситарыме департаментын вуйлатышыжым алмаштыше А.Лазарев. – Таче паша рынкыште 4000 утла вакансий уло, нуным пенсий деч ончычсо ийготан еҥ-влакат айлен кертыт. Кызытсе илышлан кӱлешан лияш манын, тиде проект вес профессийлан, специальностьлан тунемаш сай йӧным ышта. Мутлан, кызыт 200 утла еҥ ешартыш шинчымашым налеш: кӧжӧ – кечывалым, кӧжӧ – паша деч вара, кӧжӧ – каныш кече еда, кӧжӧ – дистанционно. Профессийым вашталташ, специальностьлан угыч тунемаш, ешартыш шинчымашым налаш кумыл уло гын, пенсий деч ончычсо ийготан граждан-влаклан калыклан паша верым ситарыме рӱдерыш йодмаш дене гына мийыман».
Ведомствын еҥже-влак журналист-шамычын йодышыштланат вашештеныт. Нунын дене газетнан вес номерлаштыже палдарена.
М.ИВАНОВА
Авторын фотожо
