КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО ТЕАТР

«Лӱмгече вашеш паша пеш шуко»

М.Шкетан лӱмеш Марий национальный драме театр вашке черетан тургымжым мучашла. Туге гынат тушто паша ок лыплане, коллектив у спектакль-влакым сценыш лукташ палемда. Адакшым тений театр 100 ияш лӱмгечыжым пайремла. Тудо 29 ноябрьыште лиеш. Тӱрлӧ вашталтыш, премьер да моло нерген театрын художественный вуйлатышыже Василий Пектеев, тӱҥ режиссёржо Роман Алексеев да режиссёр Василий Домрачев кодшо кечылаште эртыше […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО

Марий улмынам «Марий кундем» чапландара

«Марий кундем» калык семӱзгар оркестрым республикнан визитный картычкыжлан шотлаш лиеш. 1984 ий гыч тӱҥалын тачысе кече марте ты коллектив республикыштына веле огыл, Российысе олалаште, йот эллаштат мастарлыкым ончыктен. Ятыр конкурс, фестиваль гыч лауреат лӱм дене пӧртылын, гран-прим сеҥен нылын да кызытат сеҥымашыже-влак дене куандара.    Тунемшыжлан ӱшаненыт 35 ий ончыч калык семӱзгар оркестрым Марий Эл […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО

Йот элыштат Эшпайым палат

11-13 мартыште Йошкар-Олаште самырык музыкант-влаклан А.Я.Эшпай лӱмеш  фестиваль-конкурс эртен. Мемнан землякна, композитор, СССР-ын калык артистше Андрей Эшпайын лӱмжӧ тӱня мучко чапланен. Тыгай фестиваль-конкурсым эртараш Андрей Яковлевичынак шонымашыже лийын, сандене икымшышкыже шкежат  толын да кушкын толшо тукымым колыштын. Тений тудо тӱнямбал кӱкшытанышкат шуын. Участник-влак Российысе тӱрлӧ ола гыч веле огыл, Эквадор, Узбекистан, Белоруссий гычат толыныт. Конкурсым […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО

«Кочам пеш чот куана ыле», –

Тыге ойлыш кодшо арня тӱҥалтыште землякна, композитор, СССР-ын калык артистше Андрей Эшпайын Мария уныкаже. Тудо самырык музыкант-влаклан А.Я.Эшпай лӱмеш  фестиваль-конкурсын жюриштыже лийын.  Мария Эшпай Москваште шочын-кушкын. Изинекак музыклан шӱмаҥын. Музыкальный академический училище пеленысе рӱдӧ музыкальный школым, Москосо кугыжаныш консерваторийым, а тиддеч вара Орхус оласе (Даний) музыкальный академийым тунем лектын. Кызыт тудо кушто ила да могай […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО

Шотшылан огыл, а пайдалын…

Этнотӱвыра – тиде шӱм-чон ден ыштыш-кучыш поянлыкын курымашле саскаже. Йӱла гоч кажне калык шке кӧргӧ ямжым, койышыжым да шижмашыжым почын ончыкта. Эн шергыже ик тукым деч весе деке куснен толеш. Тудлан ӱшанле кодмым да тудым аралымым калыкна илышын негызше семын ончен да онча. Йочам туныктымаште да шуарен куштымаште этнотӱвыран йӧнжылан эҥертымаш тышкак виктаралтын: ончычсо йӱла […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО ТЕАТР

«Саликаште» морко сӱан – оркестр почеш

23 мартыште М.Шкетан лӱмеш Марий национальный драме театрыште С.Николаевын «Салика» пьесыж почеш шындыме тыгаяк лӱман спектакльын премьерже лиеш. Марий сценыште тудо 1938 ий гыч ончыкталтеш. Пьесе почеш шке жапыштыже фильмым сниматленыт. Тудын режиссёржо — РФ-н сулло, Марий Элын калык артистше Василий Домрачев. Ты гана спектакльым могай амал дене уэш шындат? Тидын шотышто театрын художественный вуйлатышыже, […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО

Сем йогынжо почеш тӱня мучко пуйто савырнет

Шукерте огыл Э.Сапаев лӱмеш Академический опер да балет театрыште орган музык кас эртен. Тушто чапланыше руш композитор-влакын веле огыл, марий семмастар, Марий Эл икусствын сулло деятельже Вениамин Захаровынат произведенийже йоҥген. Ынде Захаровымат шоктат Тидым республикынан шкешотан историйжылан шотлаш лиеш. Вет орган дене марий семмастар-влак кокла гыч улыжат Андрей Эшпайын музыкшым гына шоктеныт. – Эрик Сапаев […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО

Тудын пашажым кызытат ужаш лиеш

28 февральыште Национальный президент искусство школын концерт залыштыже Марий Эл искусствын сулло деятельже, Кугыжаныш да Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премий-влакын лауреатше, композитор Виктор Даниловым шарныме кас эртен. Залыш Виктор Петровичын родо-тукымжо, йолташыже, пашам пырля ыштыше, тудым палыше да пагалыше-влак чумыргеныт. Уста композиторым шарныме лӱмеш концерт программын икымше ужашыштыже классике музык йоҥген. Национальный президент искусство школын […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО

Ачам шарныме лӱмеш – тоштер-пӧрт

Тоштер-пӧрт нерген шукынжо колынна. Кундемыштына тыгайже икмыняр вере уло. Но тендан тушто лиймыда веле огыл, а илымыда шуэш? Мыйын гын уке. А теве Кужэҥер районысо Йӱледӱр селаште Маргарита Николаевна Демакова тыгайыште ила. Адакшым тылзе, кокыт але идалык огыл, а 2002 ий годсек! Тиде оралте «Зыковмытын тоштер-пӧртышт» маналтеш. Молан Зыковмытын?  Ты кундемыште шке жапыштыже сӱретче семын […]

КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО УВЕР ЙОГЫН

«Тый улат мыланем ныжыл йӱр…»

Ӱдырамаш-влакын тӱнямбал кечышт вашеш 2 мартыште «Саскавий» марий ӱдырамаш ушем Марий самырык театр дене пырля тыгай лӱман пайрем концертым эртарат. Ӱдырамаш-шамычым пайремышт дене ты гана пӱтынек пӧръеҥ-шамыч гына саламлат. Мероприятий жапыштак «Ах, марий ӱдырамаш! Мастарлыклан уке мучаш…» калык прикладной усталык  ончер-ярмиҥга лиеш. «Ӱдырамашлан – пӧлек» мастаргудышто кумылан-влакым шке кид дене пӧлекым ышташ туныктат. Тыгак «Когыльо-могыльо, […]