ЙӰЛА МАРИЙ ЙӰЛА УВЕР ЙОГЫН

«Коҥга пазар» – ынде фестиваль

Шнуй верлан шотлалтын  Кугезына-влак коҥгам пӧртысӧ юмылук семынак шнуй верлан шотленыт. Тудын полшымо дене кочкышым ямдыленыт, черлым эмленыт, ӱмбалныже маленыт. Марий еш у пӧртыш илаш куснен гынат, тошто суртысо коҥга гыч шолгымым наҥгаен ылыжтен. Еш кумалтыш эртарыме ото гыч кондымо тулымат оза-влак вес идалыкысе кумалтыш марте шке коҥгаштышт араленыт, еҥ суртыш пуэн огытыл, уке гын, […]

ЙӰЛА МАРИЙ ЙӰЛА

Эр ӱжара дене налына, кас ӱжара дене  колтена

Эртыше рушарнян Йошкар-Оласе «Марий кумалтыш» общине Марий калык йӱла тӱэмын (тӱэм – школ. Ӱпымарий (В.М.Васильев). Марий мутэр. Моско, 1926) черетан занятийышкыже калык медицине йӧн дене эмлыше Виталий Головиным ӱжын. Тудын дене ме газетыштына эртыше идалкыште лекше пытартыш номерыште палдаренна ыле. Но вашлиймаш деч вара шке шонымашем каласаш кумыл лекте. Тыгай йӧн дене эмлен кертмылан шукыж […]

ЙӰЛА МАРИЙ ЙӰЛА

Ожнысо жапыш «пӧртылыныт»

Крешене пайрем деч ончыч Звенигово районысо Какшамарий ялыште, Палантай тукымын уна пӧртыштыжӧ, верысе тӱвыра пӧрт пелен чумырымо «Ӱшанлык» калык фольклор ансамбль ожнысо йӱлам шарналтен да шинчыме касым эртарен. Ансамбльын участникше-влак,  ожнысо вургемым чиен, иктышт кидпашам ыштеныт: кӱнчылам шӱдыреныт, тӱрленыт, уа гыч атым ыштеныт; весышт газетым лудыныт, «азам малтеныт». Тыгодым ондакысе семынак пырля мурым муралтеныт, мутланен […]

ЙӰЛА МАРИЙ ЙӰЛА

«Вӱд толеш, вӱд кая, эҥер яндаррак  лиеш…»

Таче Интернет полшымо дене икте-весе деч пеш тораште илыше-влак денат кылым ышташ лиеш. Виталий Головин денат ончычшо тыгак палыме лийым. Вара тудым Кужэҥер районысо Ош куэр отышто тӱня кумалтыш годым вашлияш йӧн лекте. Онаеҥ-влаклан полышкалыме пашам шуктен. Тунам лачымын мутланаш йӧн ыш лият, тидым вес ганалан кодышна. Вес ганаже Марий Элыш толмыж годым лие. Виталий […]

ЙӰЛА МАРИЙ ЙӰЛА МАРИЙ ТӰНЯ

Марий  йӱла пӱртӱс вий дене пырля ила…

Моско марий-влакын чолгалыкышт Моско кундемыште илыше марий-влак юмылан кумалме кугезе йӱланам ылыжтенак толыт. Тидыже тений шыжым поснак шижалтеш. Ожнысек финн-угор-влакын жаплыме ӱшык верлаштышт марий кумалтыш-влакым эртарат. Тыгак  пелештен шогышо-влак шке коклаштышт тӱҥ онаеҥым, нунын семын тӱҥ арвуйым, палемденыт. Тыгай ӱшаным Денис Яковлевич Ямаевлан ыштеныт. Тудо 60 ийым эртен, кызыт Клин олаште ила, а шочынжо Пошкырт […]

МАРИЙ ЙӰЛА

Кышам кодышо кече

Башкортостан Республик  Нуриман районысо  Кугу Шеде ял калык тенийсе 12 октябрьым исторически значениян кечылан шотлаш тӱҥалеш. Тиде кечын ял кӱсотыштӧ икымше гана кугу марий кумалтыш эртаралтын. Пытартыш гана тушто кумалтыш 100 ий ожно лийын. Ӱжмаш  почеш, тудым эртараш тӱрлӧ вер гыч лӱмлӧ карт-влак толыныт:  Нефтекамск ола гыч Сергей Баевич Гафиятуллин, Янаул район Комбо ял (Ямбаево […]

МАРИЙ ЙӰЛА

«Ош куэр – кугу вий-куатым кучышо вер»

«Йӧратен лий, Тӱҥ Ош Кугу Юмо! Теве шкенан ой почеш, калык денат каҥашен, уверетым колтен, шошо игечыште вучыктен шогышна. Шыже игечылан кечым палемден, уверым колтен, тӱня калык лӱм дене сурт гыч пелештена – тичмаш киндет ыштен, тичмаш шорват дене, немыр под дене, тичмаш саска сорта пуш дене, тӱсан вольык дене, тудымат йӧратен лий, чевер товло!  […]

ЙӰЛА МАРИЙ ЙӰЛА УВЕР ЙОГЫН

Йӱлана тек илана

«Кинде – сий да илыш вий», – таклан огыл марий калыкна тыге ойла. Таклан огыл кажне шыжым угиндым чапландарат. Кодшо  рушарнян Йошкар-Оласе Чарла кремльыште эсогыл «Угинде» этнофестиваль эртыш. Тудым Марий Элын Тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто, Ял озанлык да продовольствий министерстве-влакын полшымышт дене республикысе Марий тӱвыра рӱдер эртарыш. Фестиваль шкешотан, ойыртемалтше лийын. Тушко республикысе […]

МАРИЙ ЙӰЛА МАРИЙ ТӰНЯ МАРИЙ УШЕМ

Юмынкудыш пурет – тоштерыш логалат

Марий Турек посёлкыштат ынде марий калык йӱла дене палдарыше ик оҥай турист обьект  – юмынкудо – уло. Тудо – республикысе Марий юмыйӱла ушемын Марий Турек районысо «Ошмарий-Чимарий» общиныжын верланыме оралтыже. Ончычсо верысе озанлыкын правлений пӧртшӧ икмыняр ий ончыч общинылан куснен. Сандене тудым уэмден олмыкташ кӱлын. А кӧ тидлан пижеш? Мутат уке, общине вуйлатыше. А тудо […]