КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО ТЕАТР

У тургым: Театрын чапле автобусшо лиеш

7 октябрьыште Марий самырык театр «Немыч вате» спектакль дене черетан, 28-ше тургымжым почеш.

У тургым ятыр у постановкылан поян. Тидын да моло нерген кодшо арняште эртыше пресс-конференцийыште Марий самырык театрын художественный вуйлатышыже, Россий искусствын сулло деятельже Олег Иркабаев палдарен.

Эртыше тургымым иктешлыме семын

Кодшо тургымышто Марий самырык театрын труппыжо «Мелиховская весна» фестивальыш миен коштын. Тушто марий артист-влакын А.Чеховын повестьше почеш шындыме «В овраге» спектакльже кӱкшын аклалтын. Тиде постановкылан инсценировкым самырык режиссёр Эрвина Гордеева ыштен да шкежак сценыш лектын.

Гастрольышкат Марий самырык тетарын коллективше шуко гана лектын. Республике мучко веле огыл, ӧрдыжтырак, марий-влакын тӱшкан илыме верлаштат – Башкортостан, Татарстан республикылаште, Пермь, Киров кундемлаште, Свердловск областьыште — лийын. Тусо калыклан артист-влак «Шудо шешке» (З.Долгова), «Против кого дружим?» спектакль-влакым да концерт программым ончыктеныт.

А кызыт ме йоча-влаклан келшыше марий спектакльым сценыш лукташ ямдылена. Тудымат икшыве-шамыч куанен ончаш тӱҥалыт манын ӱшаныме шуэш, – палемдыш Олег Геннадьевич.

Рушлат, марлат

У тургымлан театр коллектив кеҥеж каныш деч вара ямдылалташ тӱҥалын. Кызыт иканаште кум спектакльын репетицийже кая. В.Абукаевын марий йомак негызеш возымо «Каза тага да пырыс» пьесыж почеш постановкым режиссёр Валерий Григорьев ямдыла. А Зинаида Долгова Марий Эл Республикын кечыж вашеш «Край ты мой, любимый край» сылнысем да поэзий композицийым лукмаште тырша. Тудо йоча-влакым патриотизм шӱлышеш кушташ полша, шочмо кундемым йӧраташ, тудын дене кугешнаш таратышаш. Тудым 4 октябрьыште ончаш лиеш.

Марий самырык театр «Школ классике» проект почеш Россий писатель-влакын  произведенийышт негызеш спектакльым шындат. Мутлан, М.Горькийын «На дне», А.Островскийын «Гроза», А.Чеховын «Гроза», «В овраге» да молат. Ты гана Д.Фонвизинын «Недоросль» пьесыж почеш тыгаяк лӱман постановко ямдылалтеш.

Спектакльым Россий культур министерствын «Йоча да курчак театр-влаклан – полыш» программыж дене келшышын окса ойыралтын, – палдара О.Иркабаев. – Тыгай шийвундо полыш денак «Аленький цветочек» (С.Аксаков — авт.) мюзиклым сценыш лукшаш улына. Тудым Воронеж гыч режиссёр Александр Тарасов шында.

М.Илибаеван «Торешвате солаште томаша» пьесыж почеш спектакльын репетицийже эше кодшо тургым мучаштак тӱҥалын. А кызыт театр труппо тиде пашаш уэш ушнен. Авторын тиде пьесыже республикыштына драматург-влак коклаште кок ийлан ик гана эртыше «Эн сай пьесе» конкурсышто сеҥышыш лектын.

Ыштышаш пашана пеш шуко. Тидым ме У ий марте шуктышаш улына, – рашемда театрын художественный вуйлатышыже. – У ийланат йоча да самырык-влаклан программым ямдылаш шонена. Вет тиде пайремым кажныже куанен вуча.

Россий культур министерстве 2019 ийыште Марий самырык театрын технический оборудованийжым уэмдаш 8 миллион утла теҥгем ойырен. Тиддеч посна ончымо залыште у кресло-влакым вераҥдаш шонат. Театр коллективын у автобусшо лиеш. А 2021 ийлан ты полатыште уэмден чоҥымо паша мучашлалтшаш.

«Сӧсна поминка… таче але Шӧртньӧ пӱй — Пампалче». Тыгай лӱман спектакльым шындаш драматург, Марий самырык театрыште сылнымут пӧлкам вуйлатыше Г.Гордеевын шонымашыже лийын. Тидын шотышто Геннадий Филимонович тыге ойлыш:

Шкетан лӱмеш театрыште «Сӧсна поминка» спектакльым ончаш калык йӧратен коштеш. Сандене тиде постановко гайрак «Сӧсна поминка-2» лӱманым ышташ шонен коштынам. Но икана Нижегородский область гыч драматург Виктор Ляпинын ик актан «Похождение Горюхина» пьесыже шинчамлан пернен. Автор дене ме шукертек кылым кучена, сандене тудын пьесыж негызеш тыгай шотан спектакльым ышташ шонен пыштенам. Шуко мутланенна, каҥашенна, пьесым тачысе илышлан келыштарен ямдыленна. Варажым тудым мый марлаш кусаренам да сценыште шындаш манын, мучаш марте пашам шуктенам.

Театр шке тургымжым  Зинаида Долгован «Ир мӱкшын мурыжо» (драматург-влак коклаште  эртаралтше «Эн сай пьесе» конкурсышто икымше верыш лектын) пьесыж почеш шындыме спектакль дене мучашла.  

Икте-весе деке — унала

У тургымышто Марий самырык тетар кок  гана кугу гастрольыш лектеш. Но эн ондак тудо шкеже уна-влакым вашлиеш. 2 гыч 4 октябрь марте мемнан деке Ульяновск, а варарак, 18 гыч 20 октябрь марте, Калуга областьысе самырык театр коллектив-влак толыт. Нуно шке мастарлыкыштым тыште ончыктат, а мемнан-шамыч варажым нунын деке унала кая. Унаште марий театрын артистше-влак «Я считаю до пяти», «Гадкий утёнок» да «Обломов» постановко-влакым ончыктат. А икте-весе деке унала кошташ «Большие гастроли для детей и молодёжи» проект полша.

Фестивальлашкат ушна

Молгунамсе семынак Марий самырык театр финн-угор театр-влакын «Майатул» фестивальышкышт ушна. Тений тушко театр коллектив-влак музыкальный спектакльым лукшаш улыт. Самырык театр «Айвика» ден «Эх, илышет — шеремет» постановко-влакым ончаш темла. Российысе да йот элласе руш театр-влакын «Келшымаш кÿвар» фестивальыш тудо «В овраге» спектакльым луктеш.

Пошкудо Чуваш Республикын рӱдолаштыже эртыше «Сказочная палитра» фестивальыш Марий самырык театр тений кумшо гана ушнышаш.  А ты гана тушко «И с нами голуби» спектакльым наҥгая.

Сценыште – кызытсе драматургий

Марий самырык театр –  кызытсе драматургий дене калыкым палдарыше театр. Мемнан дене пытартыш жапыште шындалтше спектакль-влакым чыланат кызытсе автор-влак (Д.Кораблёва, Т.Соловьёва, В.Матвеев, А.Петров, З.Долгова, В.Григорьев да молат — авт.)  возеныт. Нунын произведенийышт «Эн сай пьесе» конкурсышто сеҥыше радамыште улыт, – рашемда Геннадий Гордеев.

Театр сценыш кусарыме пьесе негызеш гына спектакльым лукмо чынжак огыл, шонена, вет шочмо йылмына дене у произведений-влак огыт лий гын, марий драматургийжат да театржат огеш вияҥ, – палемдыш О.Иркабаев.

А.Байкова.  

Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий