ТОШКАЛТЫШ ФИНН-УГОР ТӰНЯ

Мемнан унана: «Калыкемын патриотшо улам»

Коми калыкын чолга ӱдыржӧ Анна НИКИФОРОВА вузышто тунемме жапыштак шанче пашашке кумылын ушна. Тудо шымлаш йӧрата, шинчымашыжым конференцийлаште, семинарлаште, форумлаште ончыкта. Анна дене Марий кугыжаныш университетын эртарыме финн-угор студент-влакын «Финн-угор калык-влакын поянлыкышт» V тӱнямбал форумыштышт палыме лийынна. 

Ӱдыр Коми Республикын кугыжаныш службо да управлений академийыштыже йот элысе регионоведений специальность дене тунемеш. Форумышто «Коми йылмын онлайн-мутерже» проектше дене палдарен. Мутат уке, тиде пашам шкетын огеш шукто. Тудлан академийыште тунемше моло ӱдыр-рвезе, вузын пашаеҥже-шамыч полшат. Нуно книга-влакым электрон йӧныш кусарат, йӱкаҥдат, умбакыжым академийын интернет сайтыштыже вераҥдат.

Анна самырык тукымын коми йылме дене шагалрак мутланымыжымат палемдыш. Тиде нелылык гыч лекташ улшо проект, коми йылме дене сайт, интернет-мутер-шамыч полшат манын каласыш. Икманаш, тачысе саманыште у йӧным кучылтыт.

Мыйым шочмо йылмемын ончыкылыкшо тургыжландара. Кызыт школлаштат тудым шагал туныктат. Сыктывкарыште тыгай школ уло. Но утларакшым коми йылмым шочмо йылме семын туныктышо школжо ялыште гына вашлиялтеш. Тыгак академийыштына коми йылмым икымше курсышто чыланат тунемшаш улыт. Тидат могай-гынат шӱкалтышым ышта.

Йылмына умбакыжат илыже манын, тудын дене мутланаш вожылман огыл. Мый шочмо йылмышт дене кутиыраш вожылшо самырык-влакым шуко гана ужынам. Тидым йӧршын ом умыло. Нунылан , мӧҥгешла, кугешнаш кӱлмӧ нерген эре умылтараш тыршем. Шкежат, ешыштемат чылан комила мутланена. Мый калыкемын патриотшо улам. Тыгак калыкнан кочкышыжымат ямдылаш йӧратем. Мутлан, шаньгам кӱэшташ, мане студентке.

Мутланымына годым Анна Йошкар-Олашке кокымшо гана толмыж нерген каласыш. Тудо тиде форумыш кок ий почела ушна улмаш. Тунам тудо «Чуве нерген преданий» пашажым калык ончыко аклаш луктын. Чуве – коми калыкын шем вийже. Ӱдыр проектым возымо деч ончыч ятыр легендым, мифым, преданийым шымлен. Тудо Марий Элын рӱдолажым йӧратен шындымыжымат палемден. Анналан оланан моторлыкшо, ужар сынан улмыжо, яндарлыкше келшен.

Йошкар-Олаште ятыр пушеҥге уло. Тыште мӧҥгыштӧ улмемла чучеш. Калыкшат моткоч поро. Марий тӱвыран сынжат шуко вере шижалтеш да шинчалан перна. Тыгак самырык тукымын марла мутланымыжымат ятыр гана колынам. Тиде кумылем вӱчка да куандара.

Коми да марий йылмын икгайлыкшым да ойыртемжым шижын шуктенам. Южо шомакше ик семын возалтеш да йонга, а теве ыҥже йӧршын вестӱрлӧ. Марий йылме мылам келшен. Ала-мыняр шомакшым тунемынат шуктенам. Йӧн да жап лиеш гын, йылмыдам тунемаш шонем.

Марий Элыште  йолташым муынам. Ончыкыжым нунын дене кылым кучаш тӱналына. Форумым эртарыше-шамычлан кугу таум каласем. Ме ик минутат яра шинчен огынал. Жапым пайдалын кучылтынна. Шанче пашамат колыштынна, модынат, спорт денат капкылнам шуарен шуктенна. Тидыже поснак шерге, молан манаш гын мый баскетбол дене модаш йӧратем, изирак капан улам гынат (воштылеш – авт.).

Анна ик верыште огеш шого, эре шуаралтеш, уым кычалеш. Мутлан, ӱмаште кеҥежым Венгрийыш регионоведений школыш тунемаш миен толын. Тушто ӱдыр венгр йылме да тӱвыра дене лишкырак палыме  лийын. Но Марий Элым эре порын шарналтымыжым поснак ойырен каласыш. Кундемышкына эше икмыняр гана унала толын каяш кумылан улмыжым ончыктен.

Лидия ШАБДАРОВА.
М.Скобелевын фотожо.

Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий