ӰДЫРАМАШ КОРНО

Паша чонетлан келша гын, окса «поктен шуэш»

Пӱрымаш могай лийшашым, илыш корнына кунам, кушко да кузе савырнышашым ончылгоч палаш неле. Санденак ты тӱняште шукыланнаже мо гоч эрташ, кушко гына миен лекташ огеш логал?!

Оршанке поселкышто шочын-кушшо, кызыт ешыж дене Йошкар-Олаште илыше Ирина Бирюкованат пӱрымашыже тугай – книгам возаш лиеш.  Тудо, мутлан, лу ий наре ончычак транспорт, грузым шупшыктымо  дене кылдалтше службым, рашрак каласаш гын, «Добрый путь» компанийым, почын да ӱмаште мартыште республикыштына лийше «Форум деловых женщин» мероприятий жапыште  ӱдырамаш предприниматель-влак коклаште эртыше конкурсышто икымше верым сеҥен налын ыле. Вараже Москвашке тыгаяк мероприятийыш миен толын. Кеч шкеже школ деч вара… Уке, айста лучо чыла тидын нерген радамлынрак палдарена.

 

– Ирина Викторовна, Те вет туныктышо лийында, тыгак музыкальный школышто шинчымашым погенда, а пашам йӧршеш вес сферыште ышташ тӱҥалында. Кузе тыге лектын?

Луымшо класс деч вара мый Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш пединститутын физико-математический факультетыштыже шинчымашым погенам. А пелашемым тунамсе политехнический институт деч вара распределений почеш Коми Республикыш пашам ышташ колтеныт. Тыге икмыняр жап гыч мыят тушко каенам да тора кундемыште, чынжымак школышто туныктышылан ыштенам. Но Коми Республикышке ме эрелан огыл каена, а мӧҥгеш шочмо кундемыш пӧртылына манын паленна. Санденак ӱдырнан икымше классыш кайымыж деч ончыч Йошкар-Олашке илаш куснышна. Тыште паша верым кычалаш кӱлын. Тудо жаплан мылам школ шагалла чучын. Адакшым тусо илышым мый изиэм годсекак паленам, вет ачам ден авамат туныктышо лийыныт. Сандене вес вере ыштен ончымо шуын. Тудо жаплан кокымшо кӱшыл образованийым налын шуктенам – йӱдвелне илыме годымак Москвасе ик университетын филиалыштыже экономистлан заочно тунем лектынам да, Йошкар-Олашке пӧртылмеке, увертарымаш почеш бухгалтерлан паша верым кычалынам. Шинчамлан грузым шуктымо фирмын пуымо увертарымашыже логалын. А тулеч молышко, мо оҥайже, я налын огытыл, я пашадар изи маныныт да пашаш пураш шкештак темлен огытыл. Тыге мый грузым шупшыктымо пашашке гына пурен кертым. А кызыт тыге лектеш: тиде тыгак лийшаш улмаш. Вет илышыште нимоат арам огеш ышталт. Тугеже тиде молан-гынат кӱлын але кӱлеш.

Ты фирмыште мый менеджерлан, транспортный логистлан, вара кугурак логистлан, директорын алмаштышыжлан ыштенам. А вара шке компанием почынам.

– Шонымашыже кузе шочын?

– Тылеч ончыч мый тыгай пашам индивидуальный предприниматель-влак дене кок ий шуктенам. Но мылам нигуштыжат пашаеҥ ден вуйлатыше, моло   кокласе кыл келшен огыл. Санденак шке фирмым почаш да чылажымат чонемлан келшышын шукташ кумыл лектын.

– А пелашдам шке фирмыш, мутлан, алмаштышылан налаш шонен  огыдал?

– Тиде паша тудын чонжылан лишыл огыл, санденак тыгай шонымашат шочын огыл. Шкенжынат паша верже сай – олаште Газпромын организацийыштыже тырша.   

– Шке пашам тӱҥалашыже лӱдмыла чучын огыл?

– Моткочак лӱдыкшын чучын. Ӱмаште пӱтынь республикысе ӱдырамаш-предприниматель-влак коклаште эртыше конкурсышто директор семын сеҥышыш лектынам гынат, шкеже вуйлатыше ӱдырамаш лийшаш огыл, шонем. Пӱртӱс дене тыге ышталтын: ӱдырамаш пӧръеҥлан эҥертышаш, тудын лопка туп-вачыже шеҥгелне ласкан, илыш нелылыкым палыде илышаш. Но мылам тыге пӱрен улмаш, очыни, вуйлатыше лияш. Санденак шке пашамым тӱҥалынам.

Пашана ушныжо манын, пашаеҥем-влакым туныктенам. Кызытат, кумылан-влакым группыш чумырен, грузым шупшыктымо сомыл дене кылдалтше кок арняш тӱлыман курсым эртарем. Тушко шинчымашым налаш кеч-кӧ толын кертеш. Тӱҥжӧ – чонжылан келшыже. Ты паша ӱмбач ончымаште  куштылгыла чучеш: машинам муыч да грузым колтышыч. А чынже дене тунар секретым, кырча-марчам палыман, шотыш налман, еҥ-влак дене мутланен, вашкылым ыштен, ик ойыш шуын моштыман. Чыла тидым палыде, моткочак шуко йоҥылышым ышташ, оксам йомдараш лиеш. А мый шукыжым ынде сайын умылен да рашемден шуктенам. Сандене, икмыняржым иктыш чумырен, мутлан, клиент-влаклан кузе келшаш да нуным йомдараш огыл манын, мом ышташ, водитель, грузоперевозчик-шамыч дене кузе мутланаш кӱлмӧ шотышто методический пособий ден инструкций, сервис программе-влакым ямдыленам. Тыгак «Шпаргалка для перевозчика» книгам возенам. Тудо ямде, но эше савыктен луктын омыл.

Туныктымо пашам лишыл жапыште Казаньыштат ворандараш шонем. Тӱҥалтыш уло – 2013 ий годсек мый Казаньысе авиационный институтышто логистике предметым вӱдем. Кеч шкежат умбакыже тунемам – Практический психологий кӱшыл школышто психолог специальностьым налаш ямдылалтам. Кызыт кокымшо курс студентке улам.

– Тидланже мо таратен?

– Шке компанийым почмекем, кок ий эртымеке, психологий дене  шинчымаш кӱлмым чот шижынам. Вет водитель-шамыч дене ик семын, транспорт оза да тудын ватыж дене  вес семын, клиент, нунын пашаеҥышт дене  кумшо семын мутланыман. Ик пашам ыштынет, да тудым сайын шуктынет гын, кажныж дене ик ойыш шуын, сай вашкылым ыштен моштыман. А тиде тыгай психологий!

– А Те кызытак, мутлан, практикым эртыме семын психологий дене   полышым огыда пу?

– Йодыт гын, консультацийым эртарем. Психологлан тунеммаштем мӧҥгысӧ заданийым пуэныт: кажныже шке илыме олаштыже, а ме тӱрлӧ кундем гыч улына, поро кумылым ончыктымо «Тауштымаш урок» ацийым  эртарышаш. Сандене кызыт мый Йошкар-Оласе школлаште йоча-шамычлан, тыгак посна еҥ-влакланат тудым вӱдем. Тауштымашын вийже моткоч кугу улмым шагалынже палат да икте-весылан, посна еҥлан поро пашажлан але илышлан шуэн таум ыштат. Тиде амал денак ты акцийым чот кӱлешанлан шотлем.

– Тыгак пытартыш жапыште Те сем тӱня деке утларак лишемында, чотрак шӱмаҥында.

– Туге. Кодшо ийын кеҥежым мый мурым возаш тӱҥалынам. Мутшымат, семжымат шкеак келыштарем, гитарым шоктен, мурем. Шочшем-шамычланат тӱрлӧ конкурслан кӱлмӧ годым возенам. Кызыт кугурак ӱдырна школ деч вара Санкт-Петербургысо ик вузышто дизайнерлан тунемеш. Эргына  шымше классыште шинчымашым пога. Пытартыш жапыште гын еҥ-влакын йодмыштымат шуктем. Сем тӱня дене изиэм годсек кылдалтше улам: ачам ден авам мыйым куд ияшымак музыкальный школыш колтеныт. Тушто скрипкам шокташ тунемынам. Нотым паленам, сандене гитарым шокташ тунемаш неле лийын огыл. Пытартыш жапыште музыклан йоча-шамычым кумылаҥдаш тыршем.

– Колыштат да ӧрат: Те могай гына сомылым огыда шукто! Но шкеже кузе шонеда: ты тӱняшке лачшымак могай сомылым шукташ толында?

– Шке предназначений манмым мый кужун да тӱрлӧ йӧн дене кычалынам. Ушан книга-шамычымат лудынам, тренер-влак полшымо,  тренинглаште лийме денат умылаш тыршенам да рашемденам: мый весе-влакын бизнесыштлан полшышаш улам.

Но айдемын икмыняр предназначенийже лийын кертеш. Мылам Юмо гитарымат кидышкем арам огыл «кучыктен пуэн», шонем, вет муро кумылым нӧлталынат, шортаренат кертеш. Сандене пашан лектышыже тидын денат мыняр-гынат кылдалтеш.

Мый раш палем: иктаж-мом чот вучет да тидлан ӱшанет гын, чыла шонымаш шукталтеш. Мутлан, ик жап ончыч машинам чот налнем ыле – налынам. Теҥыз деке каен, каналтынем ыле. Но яра киен гына огыл, а шкан пайдам налын. Кызыт психологлан тунеммем годым сессийлан, а тудо шыжым да шошым лиеда,  теҥыз воктеке кудалыштам – тунеммашна Краснодар крайыште Шем теҥыз воктене эрта. Эсогыл занятий-влак коклаште каныме жапыштак йӱштылаш миен толын кертына.  

– Ончыкыжым Те кудо корныжым ойырен налнеда: психолог, музыкант, мурышо, бизнесъеҥ але туныктышо лийнеда?

– Кеч-могай пашажымат ыштен кертам. Чылажат чонемлан келша да лишыл. Мый школышто индеш ий туныктенам, вара тынарак ий шке компанием вуйлатенам. Ынде илышыштем угыч вес йыжыҥым тӱҥалаш жап шуын, коеш. Но ончыкыжым кудо специальностьшо дене пашам ышташ, могай корныжым ойырен налаш – «кӱшычын» иктаж палым пуымым вучем.  Илышыште тӱҥжӧ – шкем муаш. Кунам паша чонетлан келша – окса «поктен шуэш», маныт. Мый тидлан ӱшанем. Но тӱҥжӧ – ончыкыжым шкемым пиалан ӱдырамашым ужам.

Любовь Камалетдинова мутланен.

Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий