УВЕР ЙОГЫН

Йолчиемлан – у илышым

Тӱняште моткоч шуко тӱрлӧ профессий уло. Сандене кажне еҥ шкан келшышым ойыра да варажым южыжо тудлан ӱмыржӧ мучко ӱшанле кодеш.

Теве Йошкар-Олаште илыше, Шернур кундемын ӱдыржє  Ольга Ильина пӧръеҥ пашам ойырен налын, манаш келшен толеш. Тыгодым шкеже «Йолчиемым тєрлаш – ӱдырамаш сомыл» манеш.

Виян лийман?

Йолчиемым ачалыше-влак коклаште утларакше пӧръеҥ-шамыч улыт. Ожно тудыжо пеҥгыде да сай качестван лийын, сандене  тӧрлашат вий-куат кӱлын.

– Чын, йолчием кызыт вестӱрлырак – модельный, мотор, чапле. Ӱдыр-влакын йолыштышт, теве могай шпильке! Мый декемат шукышт йолтаганым вашталташ, набойкым пўчкаш, йол ынже яклешт манын, ботильонеш профилактикым ышташ толыт, – шыргыжеш Ольга.

Пашам ыштыме изи пєлемышкыже пурен шогалмеке, шинчалан вигак пєръеҥ кидлык ӱзгар коеш: станок, чєгыт, плоскогубцо… Ик гана веле огыл шке йолчиемем тудлан ачалаш пуэнам. Южгунамже пӱсӧ кӱзым тыгай мастарын кучылтмыжым, туфльын таганже гыч ӱмбал ужашым моткоч писын кораҥдымыжым ӧрын ончен шогенам. «Парняжат ок коршто мо?»  шоналтенам.

– Тидын деч посна ок лий. Тӱҥалтыште кидемат пӱчкынам, сусыртенамат. Опыт ден мастарлык иканаште огыт тол. Кугурак  сусыржат варажым йомеш, шке семынем эмлаш йӧным муаш тыршем, – рашемда мастар. – Кызыт гын, кӱчымат чиялтем. Мотор лияш, молымат моторым ужаш келша.

Шотыш налза:

Ботинкым пундашыж дене батарееш коштеда гын, таган деч посна кодын кертыда, вет тудыжо клей дене ушалтын, а клей кошкен кертеш.

 

 

Шкан шке оза

Ольган кочаже ургызо лийын, вургемым урген. Тидын шотышто кундемыштыже тудо мастар семын аклалтын.

Такшым Ольгат 9 класс деч вара ургызылан тунемаш пурен. Тыгодым поварланат, машина дене лӱшташат тунемын, дипломан лийын. Но тудлан шке мастерскоян лияш пцралтын улмаш…

Лу ий ончыч пелашыж дене йолчиемым олмыктымо изи мастерскойым почаш шоненыт. Ольга индивидуальный предприниматель семын оформитлалтын, а пелашыже кемым олмыктен. Тыгодым шара шинчан самырык мотор ӱдырамашат єрдыжеш кодын огыл: кемыште я молнийым тєрлен, я набойкым шынден, икманаш, пелашыжлан полышкален, «косметический» пашам шуктен. Паша воранен. Чаманен каласаш кодеш, пелашыж деч посна кодмек, Ольгалан чылажымат шке ӱмбакше налаш логалын.

– Изи йоча дене шинчен кодмеке, куш пурет. Адакшым – кредит.  Илаш пӧлемжымат еҥыным айленна. Мо улыж дене тӱҥалаш, умбакыже пашам шуяш йӧным ышташ тыршенам. Нимогай паша деч лӱдын омыл. Лу ий жапыште йолчиемым тӧрлымӧ шотышто шкежат шукылан тунемынам, – ойла Ольга.  

Тиде чолга ӱдырамаш дене ик жап ик тӱшкагудышто илаш логалын. Сайын кочкаш шолтымыжо, тўрлє сийым ыштен моштымыжо шукыштым єрыктарен. Адакшым поро ӱдырамаш чылаштым, кє кумылан, тиде але тудо кочкышым кузе ямдылаш  туныктен, тӱрлӧ рецептым темлен. Икмыняр рецептше дене  лишыл жапыште «Сурт-пече» газетыште палыме лийын кертыда.

 

«Мыланем келша»

Тӱрлӧ сынан чия, клей, тыгак йолчием дене ӱпшалтше пӧлем… Кызыт ыштыме паша верышкыже кечыйолжат ок логал, мастерской цокольный пачашыште верланен. Адакшым йолташ ӱдыржє-влак ончылно ны у вургем дене моктанаш, ны мо… Эр гыч кас марте эреак шкет, кем, туфльо, ботинке коклаште. Чапле салоныштат шинчен кертеш ыле, вет тудо йолчиемым олмыктымо деч посна эше икмыняр пашам сайын ыштен мошта. Тачысе саманлан келшышымак. Мутлан, Ольга – эше маникюр мастар.

–  Тидыже мылам ок келше. Шкан ыштен кертам. Кӱчымат, шинчапунымат чиялтем. А весылан – уке. Айдемын эн ончыч ӱпшӧ, кидше, йолчиемже мотор лийшаш, шонем. Тидым да арулыкым тудо эскерышаш. Молымат, йочамат тидлан туныктышаш. Мӧҥгыштем йолчием ик ганат лавыран ок шого. Эсогыл уна-влак толыт гынат, нунын кемыштым мушкам, кошка гын, кремым йыгалтем.

 

Паша дене кылдалтын

Такшым кеч-могай профессий айдемын койышешыже могай-гынат кышам кода. Ольганат тыгак. Тудо уремыштат еҥ-влакын йолчиемыштым эскера. Южгунамже, чытен кертде, айдеме деке миен, шкеж деке ӱжеш, кўлеш гын, ой-каҥашымат пуа.

– Шукыштлан олмыкташ кўлеш гынат, тӱрлӧ амаллан кєра тыгак коштыт. Мутлан, ӱдырамаш пеш чапле ужгам чиен кая, а кем таганже  кушкедалтше. Кє пала: можыч, мотор, шерге ужгажым кредит дене налме, а йолчиемым олмыкташ – оксаже уке. Кызыт вет чылажымат аныклаш тыршена.

Эше шукерте огыл шукышт акций дене налын кертыныт гын, тудымак олмыкташ кондат. Кок-кум ий ончыч тыгай кемым луктын шуэныт гын, кызыт тєрлаш тыршат. Южгунамже моткоч кушкедалтшым, тєргалт пытышым кондат, тунамже мый шкеак шуаш темлем. Эх, кеч эше ик-кок тылзылан чытыже ыле…  Ну, окса уке», – маныт. Мый умылаш тыршем, шкежат тыгайыште лийынам. Туге гынат кажне тургымлан кеч ик-кок мужыр йолчиемже кӱлешак, – манеш Ольга. – Тушеч кеч иктыже – коваште гыч ургымо лийшаш. Шкеже 37 размеран йолчиемым чием. Шукыж годым мыят скидкыш логалаш, шулдынрак налаш тыршем.

 

Уэш шочыкта

Йолчиемым кеч-могай жапыште олмыкташ кондат. Поснак – шыжым: я молний пудырген, я набойко тєргалтын, адакшым чылалан вашке ыштен пуаш кӱлеш. Кеҥежым изиш шкешотан шыпланымаш манмет шижалтеш. Сентябрь деч ончыч, йолчиемым олмыкташ тӱҥалыт. Ольга Ильиналан пашаже моткоч келша. Сандене, тӱрлӧ йӧным муын, йолчиемлан «у илышым» пуаш тырша. Мутлан, туфльысо рожым мотор пеледыш дене петыра. Кушкедалтше пӧръеҥ кемеш тумыш семын иктаж узорым келыштара. Ӱдыр-влакын туфльышт йомакысе Золушканышке  савырна.   

– Такшым мый визымше разрядан повар улам. Технологлан тунем летынам, дипломым налынам. Тунемаш кӱлеш, илышыште кеч-могай профессий моткоч кӱлешан. Иктым ешарынем: кажне  ӱдырамаш сайын, тутлын кочкаш шолтен моштышаш. Лишыл еҥжым, пелашыжым, родо-тукымжым тутло сий дене сийлышаш, – манеш шкеже.

Но Ольган эн кугу талантше – садак тошто йолчиемлан «у илышым» пуаш. Тидлан тудо мастарак.

Тек тиде ӱдырамаш шке пашаж дене эше кужу жап калыкым куандара, таза, пиалан лиеш.

 

Лиеш тӱрлыжат…

– Икана ик еҥ пӱчӧ коваште гыч ыштыме унтым конден. Моткоч мотор! Качествыжат чапле, иктаж 60 тӱжем теҥгежым шога, очыни. Тудыжо йолвургышкыжо ок пуро, сандене шараш кӱлын. Йодмыжым шуктенам.

Шукыж годым шерге йолчием акше дене келшен ок тол. Коваште гыч манын возат да тудыжо варажым лапчык семын кушкедалтеш. Чӱчкыдынак прессоватлыме тыгыде коваште гыч келыштарыме вашлиялтеш. А тыгайжым налше-шамыч олмыкташ кондымышт годым веле пален налыт.

Е.ЭШКИНИНА.

Снимкыште: О.Ильина мастерскойыштыжо йолчием коклаште.

Авторын фотожо.

Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий