В Романов
ЯЛ ИЛЫШ

Уржа киндын тамже

Кинде – чылалан вуй. Тудын тамжым Параньга район Олор ялыште илыше Валерий Романов пеш сайын пала. Валерий  47  ий комбайнёрлан тыршен. Кызыт — сулен налме канышыште.  Марий Эл Республик ялозанлыкын сулло пашаеҥже, “Знак почета” орден дене палемдалтын. Пелашыже  Таисия Павловна дене кум  йочам ончен куштеныт, кок уныкашт уло. Ӱшкыжым, казам ашнат. Кеҥежым комбым  ончаш налыт.

Валерий Терентьевич Марий Турек район  Кукурем ялыште шуко икшыван ешыште шочын. Ача-аваже колхозышто тыршеныт. Валерий кокымшо эрге лийын. Ныл ияшак ача деч посна кодын. Аважлан вич йочам йол ӱмбаке шогалташыже кӱлын. Верысе колхоз председательын йодмыж почеш, Валерий Волжский районысо Памар йочапӧртыш логалын.  1957 ийыште, пӧртым петыреныт, рвезым Волжск оласе школ-интернатыш колтеныт. Тушто тудо сайын тунемын, поснак  физике да математике предметым йӧратен. 1965 ийыште, кандаш классым пытарымеке,  Татарстанысе  Усаде селаште  5-ше №-ан Высокогорский   СПТУ-м пытарен, тракторист-машинист специальностьым налын. Аваже тиде жапыште шочмо ялышкыже, Олорыш, пӧртылын.

Ссузым тунем пытарымеке, Валерий аваж деке илаш куснен. 15 ияш рвезе колхоз пашаш кычкалтын. Кеҥежым имне дене прицепщиклан тыршен, телым фермыш кормам шупшыктен. Варажым тудлан тракторым, комбайным виктараш  ӱшаненыт. Армий деч вара шочмо ялышкыже пӧртылын да электросварщиклан, трактористлан, а кеҥежым  комбайнёрлан пашам ыштен. Икмыняр жап гыч аваже черланен. Шӱжар ден шольыжо-влаклан Валерий ача семын лийын.

— Ик неле ий поснак шарналтеш. Тунам  шурно  пеш начар шочын. Олым ситен огыл, садлан  тудым  ямдылаш Кустанай областьыш  колтеныт. Тыге тушто куд тылзе тракторист-прессовщиклан ыштенам. Командировко гыч толмеке, корно листам, командировко кагазым  бухгалтерийыш оформитлаш пуэнам.  Ныл тылзе пашам ыштыме корно листам йомдареныт. Пашам ыштымем арам лийын. Пашадарым пуэн огытыл. А мӧҥгыштӧ черле ава, шӱжар ден шольо-влак вученыт, — кочын шарналта уста механизатор.

 Валерий Терентьевичын илышыште сайжат лийын: 1974 ийыште ӱдырым налын. 1978 ийыште ешыж дене  Советский районыш илаш кусненыт.  «Рассвет» колхозышто куд ий пашам ыштен. Телым трактор дене,  а кеҥежым комбайн дене кудалыштын. Пашам сайын шуктен, садлан тудым мастер-наладчиклан шогалтеныт. Кажне ийын пӧлек дене палемденыт, но чон Олорыш шупшын. Тыге пӧръеҥ аважын шочмо ялышкыже пӧртылеш, суртым чоҥа. 

1985 ийыште В.Романовым арендный бригадым вуйлаташ шогалтат. Бригадыже кӱчык жапыште пагалымашым сула, нуным чылаштлан примереш кондат. Но вара перестройко пагыт тӱҥалеш. Кок ий гыч бригаде шалана. Туге гынат тале механизатор паша деч посна кодын огыл, 1998 ийыште тудым Татарстаныш шурным шияш ӱжыныт. Туштат Валерий Романов пашам сайын ыштымыж  дене ойыртемалтын. Татарстанын тунамсе президентше М.Шаймиев пӧръеҥым Чап грамот дене палемден да шергакан пӧлекым кучыктен.

Икмыняр жап гыч техникым палыше уста специалистым Олор школыш ӱжыныт. Ялысе рвезе-шамычлан тудо труд урокым вӱден, да тыштак слесарь-электрикын пашажым шуктен.

Пӧръеҥ чыла вере шке пашажым сайын ышта, садланак  ял калык кызытат мастар кидан еҥым акла, пагала, техникым ачалаш полшаш йодеш. Тудо вуйым ок шупш, полша, куштыжо ой-каҥашым пуа. Верысе амалкалче  Валерий Романович Романоват уста механизаторым кажне ийын шурным погаш ӱжеш. А Валерий Терентьевич самырык комбайнёр ден тракторист-влакым мастарлыклан туныкта, паша опытшо дене палдара.

— Паша да технике деч посна ик кечымат илен ом керт. Тушто мыйын илышем, ончыкылык шонымашем, вий-куатем, — ойла Валерий Романов.

М.СКОБЕЛЕВ.

Авторын фотожо.

Снимкылаште: В. Романов

Опубликовать в Одноклассники