Могай ме улына СТАТЬИ

Имнят ныл йолан, да… шӱртня

Но ик кечын, пеш писын палемдыме верыш миен шуаш кӱлешат, 20-шо маршрут дене кудалыштше газельыш шинчым. Калык шуко, салонышто шогышо-влакат ятырын улыт, самырык ӱдыр кынел шогалын, мыланем верым пуыш, тау. Вес чарналтышыште 13-15 ияшрак ӱдыр ден самырык ӱдырамаш (аваже докан) пурышт, почешышт пурышо-влак нуным покшекырак «шӱкальыч», сандене ӱдырамаш оксам вик тӱлен ыш шукто. Варажым еҥ-влак […]

СТАТЬИ Туризм ЯЛОЗАНЛЫК

Эрласе кечыш ӱшанлын ончат

Кужэҥер районысо «Маяк» агрофирме»  — ООО йол ӱмбаке шогалме корнышто Пашам ыштат – тугеже илат Тиде тӱшка озанлыкым латшымше ий Кужэҥер районыштак шочын-кушшо  Г.Иванов вуйлата. Ончычшо Йошкар-Олаште илен да пашам ыштен, ялозанлык дене кылдалтше организацийлаште тыршен. Шочмо кундем Григорий Федоровичым шкеж деке эреак ӱжын, тушко илаш куснаш йодын. Тыге Шорсола кундемын ик эн мӱндыр лукышкыжо, […]

ОБРАЗОВАНИЙ СТАТЬИ ШКОЛ ЙОЛГОРНО

Шонанпыл йымач кает – шонымашет шукталтеш

Кужэҥер район Шорсола тӱҥ школын икымше классыштыже тений 7 икшыве тунемаш тӱҥалын. Чылаже ты тунемме верыште 55 ӱдыр-рвезе шинчымашым пога. А пӱтынь районышто икымше гана парт коклаш 148 йоча шинчын.      Эрдене икшыве-влак ача-авашт дене пырля верысе школыш вашкат. У тунемме ий дене нуным эн ончычак школым вуйлатыше Ирина Чемекова саламлыш.       – Икымше урокыш, […]

СТАТЬИ

Самырык-влаклан кугыжаныш деч – «Пушкин карте»

2021 ий 1 сентябрь гыч уло Россий мучко самырык-влаклан «Пушкин карте» илышыш пурталташ тӱҥалын. У культур проект нерген Россий Федерацийын президентше Владимир Путин икымше гана тений июнь мучаште увертарен, а стартым тудлан Шинчымаш кечын пуэныт. «Пушкин картым» лӱмынак 14 гыч 22 ияш марте ийготан самырык еҥ-влаклан ыштыме: кажныштыже – 3 тӱжем теҥге, тудым кугыжаныш пыштен. […]

СТАТЬИ СЫЛНЫМУТ

«ӦПКЕМ ОМ КУЧО» – ойла сылнымутчо Зоя Тимофеева (Висвис).

 Зоя Висвисын (Тимофееван) лӱмжӧ марий поэзийыште у огыл. Чынрак каласаш гын, йоҥгалтмыже эшеат кумдарак, тыге «Путь мой – млечный» почеламут сборникше (2006 ий, Г.Пирогов кусарен) руш поэзий аланын ик улак вержым айлен, а Таллинныште эстон йылмышке кусарыме почеламутшо-влак родо-тукым калык-влакын сылнымут аршашыштым пойдарат. Тачысе юбилярна – куд книган авторжо, тышеч иктыже – «Кушто улат, мамык […]

СТАТЬИ

Шым кече. Ик шонымаш, ик шӱлыш дене…

Пожар… Шучко… Чодыра пожар – уло тӱнялан моткоч кугу туткар. Ала-могай кӱчык татыште яшката пӱнчӧ-шамыч тыманмеш кугу факелыш савырнат, кошкен пытыше регенче шижын шукташ лийдымын писын ломыжыш савырна, «ужаргет» чодыртатен когарта да йырваш чыташ лийдымын шокшын «ӧндалеш». Моткоч шучкын чучеш. Шучко шке нерген шонен, шучко пеленет улшо-шамыч верч, а ончыкылык верч – кок пачаш шучкырак… […]

ОБРАЗОВАНИЙ СТАТЬИ

Кажне ошкыл чын да кӱлешан лийшаш

Эртыше тунемме идалык, кызытсе жаплан келшыше туныктымо йӧн, образований системын ончыкылыкшо, «Образований» национальный проектым илышыш пуртымо паша нерген да тачысе кечылан ик эн кӱлешан моло йодышым кодшо изарнян 1 сентябрь вашеш кажне ийын эртаралтше августысо форумышто каҥашеныт. Тений тудо «Марий Эл Республикыште воспитаний системым вестӱрлемдымаш: ончыкылык да у йӧн-влак» маналтын.   Йошкар-Олаште – у рӱдер […]

СТАТЬИ Чолгалык

Каракша кундемын «комиссарже»

Очыни, лач тудын гай ӱдырамаш-влак, мутлан, сар жапыште партизан отрядым вуйлатеныт, колхоз председатель лийыныт але шке кумылын фронтыш каеныт да шочмо мландышт верч подвигым ыштеныт. Оршанке районышто кажне ял шотан илемыште тыгай еҥ уло, нунын кокла гыч шукынжо – илалше, сулен налме канышыш лекше ӱдырамаш-влак. Ласкан каныме олмеш нуно мер пашам чолган ыштат, калык сайын […]

СТАТЬИ УВЕР ЙОГЫН

Нейросеть: туныкташ исходный данныйым ямдылымаш   (марий йылме примереш)

Йылме-влакын чотышт кажне арнян эн шагалже ик-кокытлан шагалемеш. Специалист-влакын шымлымышт почеш, ончыкыжым тиде сӱрет эшеат писемеш, а шукышт ойлат: вашке тӱняште 200 деч шуко огыл йылме гына кодеш. Молан тыге? Гутенбергын книгам савыктымым шонен лукмыж деч вара XV-ше курымышто йылме-влак письменный да письменный огыллан шелалташ тӱҥалыныт. Тиде процесс 500 ий наре шуйнен. Кариб кризис деч […]

ВАШМУТЛАНЫМАШ СТАТЬИ

«Пашам ӱшаненыт – ыште»

Марий Эл Кугыжаныш Погын председательын алмаштышыже, президиумжын членже, Тазалыкым аралыме, культур да спорт  комитетын председательже, Редакционный комиссий председательын алмаштышыже, Йылмым, литературым да историйым научнын шымлыше В.М.Васильев лӱмеш марий институтын директоржо, Россий военно-исторический обществын регионысо пӧлкажым вуйлатыше, республикыште репрессийыш логалше-влакым реабилитироватлыме, тыгак религий ушем-влак дене вашкыл, инноваций технологийым шыҥдарыме шотышто, вуз-влакын ректорыштын советыштын членже, ятыр шанче […]