"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО

Татар еҥ марий кӱслем ышта

Шукерте огыл Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже, республикысе Татар тӱвыра рӱдерын художественный вуйлатышыже, «Сандугач» калык коллективын вуйлатышыже, «Хазина» татар куслезе-влакын ансамбльыштын вуйлатышже Гарай Габдрахманович Магсумьянов кудло ияш лӱмгечыжлан шкенжын творческий касшым эртарыш. Чынжымак, уло тудын мом ончыкташыже. Тудо шкежак тӱрлӧ семузгар дене шокта. Но марий калык ончылно ик суапшым поснак палемден кодыман: тудо татар кӱсле […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

Кугу лӱмгечылан — шарнымаш медаль

Марий Элын 100 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтше шарнымаш медальым ышташ палемденыт. Тидын шотышто регион вуйлатыше Александр Евстифеев 19 августышто указым луктын. Ты шарнымаш медаль дене Марий Эл Республикын йол ӱмбаке шогалмашкыже да вияҥмашкыже кугу надырым пыштыше да калык пагалымашым сулен налше, тыгак экономике, науко, технике, чоҥымо паша, тӱвыра, искусство, образований, тазалыкым аралымаш, спорт, закон ден правопорядке, […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

Йошкар-Олаштына – марий сынан сӱрет-влак

«Олан чияже» изопроектын илышыш шыҥдаралтыж дене Йошкар-Ола уремлаште оралте пырдыжыш сӱретлыме арт-объект-шамыч кечын шукемыт. Тачысе кечылан ты проект кышкарыште верысе художник Илья Беловын чумырымо графитим йӧратыше 40 еҥан команде тӱрлӧ кудывечым сылнештарыше куд тыгай сӱретым ыштеныт. Эртыше арняште национальный шӱлышан, марий орнаментан, вургеман, калык семӱзгаран эше икмыняр арт-сӱрет ешаралтыч. Мутлан, рӱдолаште илыше але унала толшо […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

Тӱзатыме кумдык шукырак лиеш

Йошкар-Олаште тӱшкан пайдаланыме кумдыкым 2021 ийыште тӱзатыме шотышто йӱклымаш таче мучашлалте. Тыге 33 гыч эн ончыч тӱзатышаш 12 кумдык верч 4 173 еҥ йӱклен. Нуно тыгай улыт: 1. Пролетарский урем дене йолын коштмо кумдык (Вознесенский урем деч Машиностроитель урем марте); 2. Ленин проспект дене йолын коштмо кумдык (Первомайский урем деч Рябинин урем марте); 3. Культур […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

Глезденёв лӱмеш сквер

Йыван Кырла уремыште «Планета» сатулымо рӱдер шеҥгелне у сквер лийшаш. Ты пашам 2021 ийыште тӱҥалаш сӧрат. Тидын дене шукерте огыл газет лаштыкыштына палдаренна ыле. У каныме вер Марий Элын 100 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтеш. Тудо кумдан палыме марий просветитель П.П.Глезденёвын лӱмжым нумалаш тӱҥалеш. Парк проектлан «Город Йошкар-Ола» официал сайтыште 17-20 июльышто йӱклаш лиеш. Тудо радам почеш […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

Саламатнур – улат тый чоныштем…

30 июньышто Кужэҥер район Саламатнур ялыште палыдыме салтаклан шарныктышым почыныт. Ты мемориалым самырык рвезе Дмитрий Смородинов тополь пушеҥге гыч шке кидше дене ыштен. Изи яллан кугу пайрем Икмыняр кече ончыч Сергей Карпов дене ты ялыш шарныктышым почмашке каяш мутланен келшыме ыле. 30 июньышто кечывал деч ончыч верыштат лийна. Саламатнур калык сылне сем почеш ӱстелым погыш. […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

Тайганурышто чонлан моткоч ласка

Шочмо суртышто кужу жап от лий гын, чон коршта, а ушышто ача-ава пелен илыме, чарайолын кужталме пагыт пӧрдеш. Тыгай годым кеч изишлан шочмо ялыш миен толмо, пошкудо, родо-тукым, йолташ-влак дене вашлийын, мутланыме шуэш. Теве кодшо кечылаште мемнан редакцийнан водительже Игорь Андреевын шонымашыже шукталте. Тудын дене пырля меат шочмо кундемжым ончен савырнышна. Чодыра кокласе нур Морко […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

«Война увэр» — марий мутын эр

Марла газетын тӱҥалтыш ошкылжо 1915 ий 4 февральыште Вятка (кызыт Киров) олаште «Война увэр» газетын икымше номерже лектын. Тиде кечым марий калыкын илыш книгашкыже шӧртньӧ буква дене возен шындыман, молан манаш гын ты газет калыкнан шуко курымаш историйыштыже икымше лийын. «Война увэрын» номерлаштыже «редактор-издатель П.П. Глезденев» манын ончыктымо. Чынжым гын Глезденев савыктышын редакторжо гына огыл, […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

ГАЗЕТА «ӰЖАРА»

В развитии культуры марийского народа большая роль принадлежала рождению периодической печати на родном языке. Начало марийской общественной мысли и литературе положило издание в 1907-1913 гг. журнала-ежегодника «Марла календарь». В связи с началом первой мировой войны в феврале 1915 года один из его основателей вятский епархиальный миссионер П.П. Глезденёв стал издавать в городе Вятке первую марийскую […]

"МАРИЙ ЭЛЛАН" - 100 ИЙ

Первой газете на марийском языке — 100 лет. К 100-летию газеты «Марий Эл».

4 февраля 2015 года исполнилось 100 лет со дня начала издания первой газеты на марийском языке. За прошедший век она выходила под разными названиями: «Война увэр» (1915), «Ӱжара» (1917), «Йошкар кече» (1918), «Марий коммунист» (1931), «Марий коммуна» (1932), «Марий Эл» (1991). Говоря о зарождении и развитии марийской национальной прессы, сегодня хочется отметить людей, внесших существенный […]