ЛӰМГЕЧЕ

У вӱта у шӱлышым пурта

    «Искра» колхозышто жаплан келшыше ушкал вӱтам чоҥен шуктымо дене вольык озанлыкым у кӱкшытыш нӧлталаш йӧн ешаралтеш.      Вуйлатыше могай – озанлык тугай       Тиде колхоз Кужэҥер районышто чыла могырымат ойыртемалтеш: пасу пашашке, вольык озанлыкышке жаплан келшыше ончыл технологийым шыҥдарыме, тыгак экономикым вияҥдыме шотышто. Озанлыкым ынде ятыр жап (кумло ий) уста еҥ, ятыр награде […]

ЛӰМГЕЧЕ

Ачан корныж дене…

Тиде еш тышке Чечняште сӧй тӱҥалме 1992 ийын толын лектын. Тунам ты кундем гыч толшым шукынжо шӧрын да ӱшаныдымын онченыт. Но Хасиевмыт Марий Элыште тӱҥалтыштак чаманымашым да умылымашым шижыныт. Предприниматель лияш шонымыланат чаракым шындылше лектын огыл, мӧҥгешла, йӧным гына пуэныт. Сандене тиде еш тышанак кодын. Ончыч предприниматель, вара озанлык, ынде фермер пашам уло еш дене […]

ЛӰМГЕЧЕ

Еш кокла гыч – родо коклаш

Бизнесым кажныже шке семынже тӱҥалеш. Кужэҥер район Марий Шой ялын эргыжым тидлан тӱшка озанлыкын пытен толмыжо да тора кундемыш оксам ышташ коштмыжо таратен. Кевыт гыч тӱҥалме «Горный» колхозын водительже Н.Н.Светлаков озанлыкыште оксам тӱлыдымылан кӧра Йӱдвел кундемыш пашаш каен. Уренгойысо «Тюменьпромгеофизика» фирмыште ончыч автослесарьлан, вара каротаж подъёмник машинистлан ыштен. Вич ий вахте йӧн дене кудалыштын. Пелашыже, […]

ЛӰМГЕЧЕ

Мый шкежат пеледышым шындем…

«Мемнан школышто биолог пеш сай ыле. Тудо тунеммаштат пеҥгыдын йодын, пашаланат – кушкылым, пеледышым шындаш —   кумылаҥден. Классыште куштымо пеледышыже шуко ыле. А уремыште мом гына шынден огыл! Эсогыл пальме кушкын. Тидыже тунам, кодшо курымысо 70-ше ийлаште, чынжымак ӧрыктарен. Тушечынак тӱҥалын докан пеледышым йӧратымаш», — каласыш пеледышым ужалыше кевыт оза, Антонина Малинина. Но тылеч ончыч […]

ЛӰМГЕЧЕ

Руэна веле огыл — шындена, куштена, аралена

Россий мучко чодыра озанлыкым вияҥдыме у корныш куснымеке, Кужэҥер велнат чодырам тареш (арендыш) налше лектын — 2007 ийыште «Куженерлес» ООО ышталтын. Вес ийынак чодырам тареш налме шотышто 30 ийлан договорым пеҥгыдемдыме. Тушто чодыра дене пайдаланыме да пу материалым ямдылыме веле огыл, тыгак чодыра озанлык дене кылдалтше моло пашам шуктымо шотышто кутырен келшыме. Тичмашын огыл мутым […]

ЛӰМГЕЧЕ

Мастарлык шотышто мыйымат эртен каен…

Чӱчкыдынак лӱмын тунемме огыл, а шке семын опытым погымо негызеш ӱмыр мучкылан келшен толшо пашам ойырен налыт да изи огыл лектышыш шуыт. Да шукыж годым, лишыл еҥым ончен, тидлан шӱмаҥыт. Тыгак вара пашажат лишылыш, а ыштымышт шкешотан еш йӱлаш савырна. Школ деч вара Александр Гаврилов Йошкар-Оласе 8-ше номеран ПТУ-ш каменщиклан тунемаш каен. Практикымат эртен – […]

ЛӰМГЕЧЕ

Пулвуй гыч — йолваке

«Эше пулвуйыш гына шогалынна. Ынде йолваке шогалаш кӱлеш», — мане «Тумьюмучаш» ООО-н директоржо. А тышке шуаш, о-о, могай чолга ошкылым ышташыже кӱлын!.. Шоналташ гын, тудо, тыгай ошкылым ыштыдеат, бизнесыште изи огыл кӱкшытыш шуын. Ончыч кевытым, вара пилорамым, почешрак эше икмыняр кевытым почын. Кандаш ий коммерций нерген гына шонен. Но… верысе колхозын пытен толмыжо чонжым туржын. […]

ЛӰМГЕЧЕ

Мӧҥгешташ да лушкаш ок шоно

Кужэҥер район шке кумдыкшо дене республикыштына ик эн изи: эрвел гыч касвелыш – 42, а йӱдвел гыч кечывалвелыш – 30 километр. Тыгодымак тудын гоч 28 изи эҥер йоген эрта, нунын чумыр кужытышт – 350 километр. Таклан огыл районым Кужэҥер манме. Эҥер-влак кокла гыч утларак палымыже – Немда, Ӱшӱт, Лаж… Шукышт кеҥежым чот пучат да кошкат. […]

ЛӰМГЕЧЕ

Чылажат пуйто теҥгече лийын…

Йӧршеш самырык тиде ӱдырамашын «Марий Эл» газет редакцийнан коллективышкыже ушнымыжлан ӱмаште 23 ият темын. А вет чылажат ялт шукерте огыл веле лиймыла чучеш. Кеч тидын марте тудо, Ираида Хафизова (Крючкова), Н.К.Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогический институтым тунемын пытарен да шочмо Морко районысо Ярамарий школыштыжо кок ий пашамат ыштен шуктен. А вара илышыже тыге савырнен – […]

ЛӰМГЕЧЕ

Землякна лӱмеш – пеледыш аршаш

Таче, 15 майыште, композитор, СССР Кугыжаныш да Ленинский премий лауреат, СССР-ын калык артистше Андрей Яковлевич Эшпайын шочмыжлан — 95 ий. Землякнам да тудын марий искусствым вияҥдымашке надырым пыштымыжым Марий Элыште илыше-влакат сайын палат да шкенжымат порын шарнат. Эшпайын шочмо кечынже Марий Эл правительстве председательын икымше алмаштышыже Михаил Васютин ден республикын тӱвыра, савыктыш да культур паша […]