КРАЕВЕДЕНИЙ Туризм

Юж шар дене кӱшкӧ кӱзен, Кайык семын кундемем дене саламлалтым

«Эх, шулдырем лиеш ыле гын, кайык семын кӱшкӧ-кӱшкӧ, кавапомышыш, чоҥештен кӱзем ыле!..» — иктаж-мом ужмо шумо годым чӱчкыдынак тыге ойлымым колаш логалын. А кодшо гана мыланемат тыгай пиал шыргыжале! Ӱшаныме гаят огеш чуч, но чылт кайык семын саска ден емыжлан, тӱрлӧ кушкыллан поян чодыранам, шийын-тойын волгалтше кумда пасуна ден олыкнам, кадыргыл-кудыргыл шуйналтше эҥерла ден пӱям […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Полдыран поша — пӱртӱсым кайдара..

Кодшо кечылаште командировкыш мийыме годым Шернур кугорно воктене, Ежово села ваштареш памашыш пурен лекна. Мотор вершӧр, памаш кумдыкшымат сылнын тӱзатен шындыме, пеледыш шуко, йырже мотор садер авыра. Православный святой Иоанн Вседержательлан, Мироносицкий Юмо Авалан пелешташ юмоҥа-влакым вераҥдыман пырдыжымат нӧлтымӧ, сорта чӱкташат верым келыштарыме. Памашыжым Иоанн креститель лӱмеш тӱзатен шындыме манын тушто возымо. Православный-влак юмын шӱлышым […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Рывыж курыкыш – жап эртымек…

Шукерте огыл ВКонтакте соцсетьыште Кужэҥер районысо тоштерын лаштыкыштыже ту кундемысе ойыртемалтше вер-шӧр — Рывыж курык — нерген палдарыше фотографий-влакым ужымат, эртышым шарналтышым. Рывыж курыкшо Кужэҥер ден Токтайбеляк коклаште Сабер ял деч тораштак огыл верланен. Но таче тудым ӧрдыжъеҥлан кычал муаш куштылгыжак огыл, кугорныштат нимогай пале уке… Латкуд ий ончыч Латшым ий ончыч Марий ушем «Памашшинча» […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Пуйто эртыше курымыш логалат!

  (Тӱҥалтышыже …№-ан газетыште) Сеҥымышт полшен Шукшан богатырский заставыште экскурсийыш толшо йоча-шамычым веле огыл, кугурак-влакымат тӱрлылан туныктат, мастер-класслам эртарат. А тидлан йӧным тыште ургымо, декоративно-прикладной, шун гыч ненчаш, пу гыч пӱчкедаш туныктымо мастерской-влак ыштат. Пытартышыжым вес семынже «Богатырская столярка» маныт. А нине мастерскойым почаш теве мо полшен — ӱмаште кеҥежым вате-марий Бажановмыт «Культурная мозаика малых […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Нигушеч ок пуро, нигушеч ок лек…

Неле чер эпидемий мучашлалтмым «Сосновый бор» санаторийын пашаенже-влак веле огыл, тушто канаш шонышо-шамычат вучат. Озаҥ ола гыч ик ешым палем, пелашыже ден ватыжат врач улыт. Кажне кеҥежым лач ты санаторийыш канаш коштыт. Персоналым, илыме, каныме, эмлалтме условийым моктымо дене пырля, эн ончыч тысе пӱртӱслан куанат. Чынжымак, пӱртўс тушто кумылым савырыше. Мотор пӱнчерыште шӱлашыжак куштылго, организм […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Пуйто эртыше курымыш логалат!

Кундемыштына илыше калыкым тӱрлӧ йодыш тургыжландара. Тидым шотыш налынак вараже еҥ-влак верысе калыкын инициативыже программышке ушнаш да ты йодышыштым рашемдаш тыршат. Тыге ик вере корным ачалат, вес вере уым чоҥат, кумшышто чапкӱ ден шарныктыш-влакым шотыш кондат, нылымшыште кундемыштым тӱзатат, визымшыште туризмым вияҥдат… Ончыч тыште шӱкшудо «лойгалт» шоген У Торъял районысо Элембай селаште гын чыла тидым […]

КРАЕВЕДЕНИЙ ЭРТЫШЕ ИЛЫШ

Чырык курым эртен

10 июньышто Курыкмарий районысо Салымсола ялыште Н.В.Игнатьев лӱмеш литературно-художественный тоштерым почмылан 25 ий темеш. Тудым курыкмарий литературлан негызым пыштыше писательын шочымыжлан 100 ий теммыллан почыныт улмаш. 2008 ийыште тудлан юридический статусым пуэныт гын, вес ийынже краеведений тоштерыш савыреныт. Ты учреждений тоштер арверым поген чумырымо да тудын дене палдарыме образовательный да просветительский пашам наҥгая. Кеч-могай тоштер […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Шарнымаш кӱлан негызым пыштыме

Михаил Николаевич Янтемир МАО-н ик эн палыме учёный-краеведше лийын. Тудо шочмо кундемым шымлыме шуко пашам шуктен. Кодшо курымысо 30-шо ийлаште МарНИИ-ште пашам ыштыме жапыште экспедиций дене республикын чыла районжо мучко лектын коштын. Тушто нуно мландын поянлыкшым шымленыт, вӱдым тергеныт. Вара Михаил Николаевич МАО-н икымше географий картшым ыштен. Морко велне Карман курык, Кокласола ден Чӱкша ялла […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Тоштерым почыт

Республикын Тӱвыра, савыктыш да культур паша шотышто министерствыштыже ведомствыш пурышо тоштер шотан культур учреждений-влаклан штат режим почеш пашаш куснаш планым ямдылат. 2020 ийыште Т.Евсеев лӱмеш национальный тоштерын тӱҥ оралтыштыже уэмден олмыктымо паша июнь тылзыште тӱҥалшаш. Тидым ыштен шукташ манын, тоштер пашаеҥ-влак тоштерын фондыштыжо ревизийым эртарышаш улыт. А моло тоштер ден культур учреждений-влакым толшо-шамычлан регионышто санитарно-эпидемиологий […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Кундемна дене палдарат

Марий Элын Молодёжный политике, спорт да туризм министерствыже тенийлан турист маршрут да экскурсионный программе реестрым ямдылен. Тушко чылаже 287 маршрут пурталтын. Нуно тӱрлӧ шӧрынан улыт: экологий,  гастрономий, калык ойыртем дене кылдалтше, ялысе, паломник да моло тӱрлӧ тур-влак. Культурно-познавательный, активный, йоча маршрут-влакат ешаралтыныт. Ик эн палымыже — «Чудеса земли Марийской» ден «Край звонких гуслей» бренд маршрут-влак. […]