МАРИЙ ТӰНЯ

Шулдыран кайык Мишканыш чоҥештен…

Пошкырт кундемысе Мишкан селаште финн-угор тӱнян тенийысе рӱдывержым торжественно почыныт. Тиде лӱмым Мишкан кодшо ийын тӱнямбал кӱкшытыштӧ эртыше конкурсышто сеҥен налын. Торжественный церемоний годым Мишкан ялсоветым вуйлатыше Рустам Ишмакаевлан Марий Элысе Морко район Унчо ял шотан илем вуйлатыше Иван Евсеев финн-угор калык-влакын символыштым — шулдыран кайыкым – кучыктен, вет кодшо ийын тыгай рӱдывержылан лач Унчо  […]

МАРИЙ ТӰНЯ

«Чыла шот дене ыштена, кугу гына кӱмыж дене покогыльым ямдылена…»

Але кузе тӱрлӧ кундемыште илыше марий-влак У ийым вашлийыт?  Раиса Сунгурова, Сургут олаште ила, тусо «Марий ушемым» вуйлата:  — Юграште илыше йӱдвел марий-влак У ийым кок гана вашлийына. Ондак, ӱстел чесым поген, верысе жап дене тошто У ийым ужатена, ваш-ваш саламлена, шочмо-кушмо вершӧрыш йыҥгыртен, шке поро тыланымашнам ойлена. А вара кок шагат гыч, Моско жап […]

МАРИЙ ТӰНЯ

Отня марий-влак деке – унала

Журналистын блокнотшо гыч Шнуй-влакын памашышт «Аляше» пайремым эртарыме годым эше тыштак, тораштак огыл верланыше вес акрет шӱгарлашке тоштыеҥым ушташ каят. Тудыжым таклан огыл «шнуй-влакын шӱгарлашт» маныт. Легенде почеш, тушто Айша ханын подданныйже-влак кият. Авырен налме печыжымат, шӱгар-влакын олмыштымат ончен, акрет улмыжым умылет. Шӱгарла покшелне пеш кугу, ынде кошкышо тумо шога. Ойлат, тудлан тӱжем наре ий. […]

МАРИЙ ТӰНЯ

Отня марий-влак деке – унала

Журналистын блокнотшо гыч Кала тау — курык ола Лач ты курыкыш Миклай мемнам наҥгаен. Кеч кугорно деч тушко савырныме верыште Кала тау нерген палдарыше кугу аншлаг шоген гынат, ме машина дене пурен ыжна керт, молан манаш гын асфальт корно уке.  А улшо пасу корныжым куралын гына шынденыт ыле. Толмо гын, мӧҥгеш от кай вет. Сандене […]

МАРИЙ ТӰНЯ

Отня марий-влак деке — унала

Пытартыш жапыште тӱрлӧ тоштер, тыгак мер, шанче организаций-влак, историй, краеведений, этнографий дене кылдалтше материалым погаш манын, экспедиций-влакым эртарат. «Марий Эл» газетын йолташыже-влак шукерте огыл мемнамат тыгай командировко-экспедицийыш пырля намиен коштыктышт. Татарстан Республикын Атня кундемже (марлаже Отня маныт)  мемнам вучен. Таче тушто татар калык ила гынат, кугезе марий-влакын илымыштым ушештарыше верже шагал огыл улмаш. Кеч нуно […]

МАРИЙ ТӰНЯ

Шкенам пагалаш тунемман

Курык кугызалан вуйым савен кумалмаш деч вара шонкалымаш Пасу корно дене кудалын эртыме годым кок-кум метр кӱкшытан куэ ден пӱнчӧ коклаште кудо тураштырак Чумбылат курыкысо кумалтыш верыш савырнышашым тӱткын эскерыман. Тушко кажне ийын коштшыжат южгунамже йомын кудалыштеш. Ты ганат палымем-влак кокла гыч икмыняр еҥ 1-2 шагат дене ты верым кычална, Немда вес велышкат шуна манын […]

ЙӰЛА МАРИЙ ЙӰЛА МАРИЙ ТӰНЯ

Марий  йӱла пӱртӱс вий дене пырля ила…

Моско марий-влакын чолгалыкышт Моско кундемыште илыше марий-влак юмылан кумалме кугезе йӱланам ылыжтенак толыт. Тидыже тений шыжым поснак шижалтеш. Ожнысек финн-угор-влакын жаплыме ӱшык верлаштышт марий кумалтыш-влакым эртарат. Тыгак  пелештен шогышо-влак шке коклаштышт тӱҥ онаеҥым, нунын семын тӱҥ арвуйым, палемденыт. Тыгай ӱшаным Денис Яковлевич Ямаевлан ыштеныт. Тудо 60 ийым эртен, кызыт Клин олаште ила, а шочынжо Пошкырт […]

МАРИЙ ТӰНЯ МАРИЙ УШЕМ МЕР ИЛЫШ МЕР КАҤАШ

Марий юмыйӱлам тунемаш ушненыт

9 октябрьыште Йошкар-Олаште, Агробизнес кадрым уэш ямдылыше марий институтышто, калык да йӱла-влак кокласе кыл шотышто специалистлан тунемаш пурышо-влакын занятийышт тӱҥалын. Тыгай специалист-влакын кӱлешлыкышт нерген марий юмыйӱла ушемын еҥже, моло мер пашаеҥ-шамыч эше 2000 ийла тӱҥалтыштак ойлаш тӱҥалыныт. Марий юмыйӱла моло религий семынак чыла шотыштат тӧр праван. Тидым 1997 ий сентябрьысе «О свободе совести и вероисповедания» […]

МАРИЙ ЙӰЛА МАРИЙ ТӰНЯ МАРИЙ УШЕМ

Юмынкудыш пурет — тоштерыш логалат

Марий Турек посёлкыштат ынде марий калык йӱла дене палдарыше ик оҥай турист обьект  — юмынкудо — уло. Тудо — республикысе Марий юмыйӱла ушемын Марий Турек районысо «Ошмарий-Чимарий» общиныжын верланыме оралтыже. Ончычсо верысе озанлыкын правлений пӧртшӧ икмыняр ий ончыч общинылан куснен. Сандене тудым уэмден олмыкташ кӱлын. А кӧ тидлан пижеш? Мутат уке, общине вуйлатыше. А тудо […]