ЭКОЛОГИЙ

Аралалтеш, тугеже воктеныже пале лиеш 

Кугыжаныш шулдыр йымаке налме пӱртӱс кумдык-влак пелен тидын нерген увертарыше пале-влакым верандыме паша умбакыже шуйна. Тидлан Марий Элын Пӱртус поянлык, экологий да йырым-йырысе средам аралыме шотышто министерстве вуйын шога. Мутлан, кодшо ийын гына республикысе бюджет кӱшеш тыгай увертарыше щит ден аншлаг-влакым Килемар районысо «Кумъяр», «Лужъер» ерла, Юрино районысо «Шидыяр», «Подвесное», «Козиково» купла, Килемарысе «Сибирьысе лыстан […]

ЭКОЛОГИЙ

Рӱдола йыр – «ужар аралтыш»

Калык фронтын Марий Элысе региональный пӧлкажын тыршымыжлан кӧра Йошкар-Ола йыр «ужар аралтыш» ышталтын. Эртыше кечылаште Марий Элысе Кугыжаныш Погынын депутатше-влак  рӱдола йыр чодыра паркан ужар ӱштым ыштыме нерген законым пеҥгыдемденыт. Мер пашаеҥ-влак тидын верч кок ий тыршеныт. «Ужар аралтыш» кумдыкыш Медведево районышто верланыше 17 тӱжем гектар мландым пуртымо. Тудын чекше-влакым закон лекме деч вара 180 […]

ЭКОЛОГИЙ

Юлышто кол лийшаш

Марий Элын Пӱртӱс поянлык, экологий да йырым-йырысе средам аралыме шотышто министерствын увертарымыж почеш, Росрыболовствын Кокла Юл управленийжын Марий Элысе пӧлкажын, тыгак «Главрыбвод» ФГБУ-н Кокла Юл филалжын меман республикысе пӧлкажын специалистше-влак пырля вийышт дене Чебоксар водохранилищыш 2654 стерлядь колигым колтеныт. Вӱд биологий поянлыкым искуственно пойдарыме дене кылдалтше мероприятийым «Транснефть-Подводсервис» АО эртарен. Тыге тудо Юл эҥерысе вӱд […]

ЭКОЛОГИЙ

Кундемын яндарлыкше верч

10 сентябрьыште Россий Федерацийын Федераций Советшын пресс-конференцийыштыже «Ужар патруль» общероссийский мер организаций ден «Национальный экологический корпус» ушем 2019 ийысе кеҥежым иктешлыме негызеш ямдылыме «Россий Федераций регион-влакын национальный экологический рейтингышт» дене палдареныт. «Ужар патруль» организацийын председательже Андрей Нагибинын мутшо почеш, рейтингым 21 индикаторым шотыш налын ыштыме. Пытартыш 85-ше верыш икымше гана Иркутск область логалын. Тиде регионышто […]

ЭКОЛОГИЙ

Марий мланде – поян мланде…

Кажне ийын Марий Элыш ӧрдыж кундемла гыч сонарлаш толаш кумылан-влак ешаралтыт. Мутлан, кодшо ийын Российын 42 регионжо гыч 1500 сонарзе толын: Чуваший гыч – 600 наре, Татарстан гыч – 500 наре. Моско да Моско область гычат 70 наре сонарзе лийын. Чодыран кундемна чынжымак кайыквусо ден янлыклан поян. Экологийнам саемдыме шотышто правительствына, Пӱртӱс поянлык, экологий да […]

ЭКОЛОГИЙ

Кеҥеж тӱҥалеш веле…

Июнь тӱҥалтыште пӱртӱс шке осал койышыжым Йошкар-Олаште веле огыл, районлаштат сайынак ончыктыш. Синоптик-влакын онгчылгоч кӱдырчан кугу йӱр, шолем, пеш виян мардеж лийын кертме нерген шижтарымыштат чынеш толын. Мутлан, июньын икымше кечынжак Марий Турек посёлкышто пеш кугу йӱр лийын. Санденак поселкысо корнылаште, сад-пакчалаште эсогыл вӱд ловыкталт шинчен.  Еҥ-влак йолвурго марте тудым тошкал эртен коштыныт. Сад-пакчаште гын […]

ЭКОЛОГИЙ

Азапланат, тугеже тургыжланат

Звенигово олаште Юл серым эрыкташ тӱҥалыныт. Ушештарена, оласе кучем эҥер серын реконструкцийже шотышто кугу проектым ямдылен да тудым Москваште арален кертын. Ынде нине планым илышыш пурташ федеральный рӱдер кугу оксам ойыра. А план чынжымак моткоч кугу: портым, эҥер вокзалым, йолын коштмо кумдыкым, у спорт площадкым, ракывот шотан сценым да монь чоҥыман… Но тылеч ончыч эҥер […]

ЭКОЛОГИЙ

“Ужар шошо” толеш

В.И. Вернадский лӱмеш фонд да Пӱртӱсым аралыме всероссийский обществе «Ужар шошо-2019» экологий акцийым увертареныт. Тудо самырык тукымым экологийлан шӱмаҥдаш, калыкнам пӱртӱс дене келшен илаш туныкташ, тӱрлӧ организаций ден кугыжаныш кучем орган-влакым йырым-йырысе средам аралыме пашаш ушаш, тидын дене кылдалтше пӱсӧ йодыш-влакым решатлен толаш манын эртаралтеш. Акцийыш ушнаш шонышо-влак //vesna.vernadsky.ru/регистрация-участников-субботника-з/ сайтште регистрироватлалтшаш улыт. Паша ышталтмеке, отчётым […]

ЭКОЛОГИЙ

Уремыште лум кия, а тушто пеледыш пеледеш

Апрель гынат, эше йӱшто, лумат эше шулен пытен огыл. А Юл кундем технологический университетын Ботанический садыштыже улшо оранжерейыш пурет гын, вигак тропикыш, субтропикыш, эсогыл шокшо Африкышкат логалаш лиеш. Тушто лач тыгай зал-влак улыт, куштыжо нине климат пояслаште кушшо кушкыл-влакым ужат.. Нуным уло тӱня мучко поген чумырымо. Историй гыч Ботанический садыште икымше дендрологий питомникым эше 1927 […]

ЭКОЛОГИЙ

Вончо – ик эн яндар

Морко районышто Вончо лӱман изи эҥер уло. Тудо чодыра кокла гоч йоген эрта да Элнетыш ушна. Марий кугыжаныш университетын студентше-влак ятыр ий почела эҥерыште вӱдым терген шогат да кажне гана палемдат: тушто нимогай бактерий да лавыра уке. Очыни, санденак тушто пеш шуэн вашлиялтше европысо хариус кол ила. Тиде лососевый урлык колым Марий Элын, Ярославль областьын, […]