«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ Марий Эл - 100

Пелед тӱзлане, Марий Эл,  эрласе кечына лӱмеш!

Кажныже кызыт шочмо кундемналан таче лач тыге каласаш кумылан,  очыни, вет 4 ноябрьыште Марий автономийым ыштымылан 99 ий темеш. Айста тудын эртыме корныжым шергалына.  «Эй шемер марий, йывырте:    Таче тыйын пайремет.    Ынде тыланет почылто    Шке марий кундемет!» Шабдар Осыпын мутшылан Иван Палантайын возымо ты мурыжо 1921 ий 1 мартыште икымше гана йоҥген. […]

«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ

Морко памашна тек эре куатле лиеш

Тений 28 августышто Морко районым ыштымылан 95 ий темеш. Амал деч посна огыл тудым «талант памаш» маныт. Тушто шуко лӱмлӧ еҥ, поэт-писатель веле огыл, кугыжаныш деятель шочын-кушкын да кумда тӱняшке лектын. Тидын нерген ик гана веле огыл возалтын. Таче вес нерген мутым луктына: Морко кундемыште ожно кӧмыт иленыт да кушеч нуно толыныт; Морко район могай […]

«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ

Тек марий калыкым уло тӱняште палат

Апрель мучаште Мер Каҥашын шошымсо сессийже эртыш.  Мер Каҥашын пленумыштыжо марий калыкнан илышыжым вашталтен кертше йодыш-влакым тарватыме нерген возенна. Кокымшо кечынже «Тачысе марий койыш да ончыкылык» темым каҥашеныт. Конференцийым Оньыжа Эдуард Александров вӱден. Таче ты йодышеш шогалына да Мер Каҥашын пашажым иктешлена. Молан манаш гын вес ийын апрельыште угыч марий калык шке латикымше погынышкыжо чумырга. Идалык […]

«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ Марий Эл - 100

Тулан 18-ше гыч – вӱран 38-ше ийыш

Миклай ШИГАЕВЫН дневникше гыч И.А.Шигаевын икымше эргыже Миклай Шигаев тукымжылан кугу поянлыкым коден. Тиде дневник. Тунам илыше да возен кодышо айдеме деч рашракше кӧ эше тидым каласен кертеш? Нигӧ. Сандене меат, илыш пӱрымашым утларак почаш манын, ты дневник гыч икмыняр ужашым савыктена. Вашлиймаш  Йошкар-Ола. Январьын ик йӱштӧ кечынже Советский урем дене ошкедем. Ваштарешем Роҥго селасе […]

«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ Марий Эл - 100

Тулан 18-ше гыч – вӱран 38-ше ийыш

Пӱрымаш корным от мужед… Ынде И.А.Шигаевын шочшыжо-влакын илыш пӱрымашыштым ончал лектына. Элнан вияҥмашкыже нунат изи огыл надырым пыштеныт.                                Репрессироватлыме ачан шочшыжо-влак нерген возымо годым ала-молан чон кумыл эреак ласка огыл да тургыжланыше. Мутлан, ачаже марий икшывыже-влакым пеленже Москошко наҥгая, туныктен […]

«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ Марий Эл - 100

Тулан 18-ше гыч – вӱран 38-ше ийыш

Иван Антонович Шигаев (1891-1938) – Марий автономный областьым ыштыше-влак кокла гыч ик тале чолгаеҥ. Но ме тидын нерген огынат пале… але монден шуктенна. Молан тыге лийын? Молан историйым палыме артамна начаррак?   «Тендан кундем гыч тале кугы­жаныш айдеме – ВЦИК-ын пашаеҥже, Йошкар профессур ин­ститутын профессоржо, алфавитым вашталтыме шотышто Рӱдӧ комите­тын учёный-секретарьже, тале мер пашаеҥ, тыгодымак […]

КУЧЕМ УВЕР Марий Эл - 100

Курымаш лӱмгечылан ямдылалтына

Марий Эл Республик вуйлатыше Александр Евстифеев паша визит дене Москваш каен. Тушто тудо Марий Эл Республикылан 100 ий теммым палемдыме пайремым эртарыме шотышто оргкомитетын заседанийыштыже участвоватлен. Вашлиймашым Россий Федераций Правительстве Председательын алмаштышыже Виталий Мутко эртарен. Лач тудым августышто федеральный кӱкшытан орккомитетым вуйлаташ шогалтеныт.  Республикын 100 ияш юбилейже 2020 ийыште палемдалтеш. Тудым эртарыме шотышто 2013 ий […]

Марий Эл - 100

«Кугезына-влакын кышашт дене»

Тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министерстве 25 октябрь гыч 3 ноябрь марте Финн-угор калык-влакын кечышт жапыште «Кугезына-влакын кышашт дене» этнокультур проект фестивальым эртара. Тудо Марий Эл Республикын 100 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтеш. Мемнан тӱвыра илышыштына фестиваль кугу событийлан шотлалтеш. Тудо Российысе тӱрлӧ регионысо  да Эстон Республикысе уна-влакым иквереш чумыра. Фестивальыш Коми, Удмуртий, Карелий, Мордовий республикыла […]

«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ

Лудшо да газет: «Марий Эл» – поро йолташем, кугу полышкалышем»

Ме, газетыште пашам ыштыше-влак, лудшына-влак деке жапын-жапын лекташак тыршена. Нунын дене вашлийын, чон почын мутланена, икте-весылан ой-каҥаш, поро мут дене полшена. Ты гана черетан тыгай вашлиймашым эртараш Звенигово районысо Керебеляк тӱҥ школым ойырен налынна, вет тушто ме шукертсек лийын огынал. Йошкар-Ола гыч лекмеке, Озаҥ кугорно дене икмыняр жап кудалмеке, корнына шола велке лупшалте. Иктаж лу-коло […]

«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ

Курыкышкат кӱзышна, эҥер гочат вончышна…

Марий Элын кечывалвел-касвел ужашыштыже верланыше Курыкмарий кундемыш миен, кажне гана шкалан эре уым, оҥайым пален налат. Вет тыште марий калыкнан историйже дене кылдалтше тынар шуко вер уло, шотлен от пытаре! Курыкмарий талешке Акпарсын илыме пагытше гычак тӱҥалаш лиеш. Акпарслан памятникшат районын символжылан шотлалтеш. Лач тудо курыкмарий-влакын руш кугыжанышыш ушнымышт годым шкенжым ик эн чолган ончыктен. […]