ЯЛ ИЛЫШ

«Шке вийлан утларак ӱшаныман», —

ойла Параньга район Усола ял администрацийым вуйлатыше Ю.Сидоров. Усола ял администрацийым Юрий Александрович латвизымше ий вуйлата. Тиде кундемыштак, Сидыр почиҥга ялеш, шочын-кушкын. Ончычшо школ директорлан ыштен, Олор сельсоветымат вуйлатен. Тиде кундемын эргыже да тысе кажне еҥым, тыште илыше калыкын проблемыжым сайын пала. Тудын дене газет пашаеҥ В.Смоленцев вашлийын да лийше сай вашталтыш, улшо нелылыкым кузе […]

ЯЛ ИЛЫШ

«Марла газетым ӱмырешлан йӧратен шынденам», —

манеш Советский район Кукмарий ялыште илыше, «Марий Эл» газетын эртарыме лотерей дене вич мешак пырчым модын налше З.Иванова. Зинаида Петровна ӱмыржӧ мучко, рашыракше кумло вич ий, Кукмарий школышто пашам ыштен, тӱҥалтыш класслаште икшыве-влакым туныктен, илыш корныш лукташ ямдылен. Пелашыже, Николай Савельевич, верысе колхозышто тыршен, машинам виктарен. — Ынде мыланем шымлу ий темын, пелашемлан – шымле […]

СОЦИАЛЬНЫЙ ИЛЫШ ЯЛ ИЛЫШ

Полышышт суапле

Морко районысо калыкым социально обслуживатлыше комплексный рӱдер кугыжаныш бюджет учрежденийын пашаеҥже-влаклан мӱндыр да изи яллашке лектын кошташ йӧн ешаралтын. Тиде учрежденийын директоржо Р.Гиниятован мутшо почеш, у машинам кодшо ий мучаште «Демографий» национальный проект кышкарыште ойыреныт. — Ынде тиде машина дене мемнан пашаеҥна-влак кеч-могай игечыштат, луман-йӱран годымат, уда корнан ялышкат лектын коштыт, — каласкала Рамзия Рафкатовна. […]

ЯЛ ИЛЫШ

«Жапыштыже намиен шукташ тыршена», —

манеш Морко район Кокласола связь отделений вуйлатыше А.Алексеев. Тиде отделенийым ынде визымше ий А.Алексеев вуйлата. Яллашке газет ден журналым, серышым, тыгак пенсионер-шамычлан пенсийым, пособийым кум почтальонко нумалеш. О.Алексеева, Н.Васильева, Г.Александрова ял калыкын эреак вучымо унаже улыт. Нуно Овдасола, Кожлаер, Йӱлесола, Йошкарэҥер, Кокласола яллашке игечым ончыде вашкат, лудшо-влакым куандараш тыршат. — Отделенийышкына подписке почеш кумло кандаш […]

ЯЛ ИЛЫШ

«Арбор кундемналан школ кӱлешак», —

манеш Марий Турек район Арбор школ директор Л.Кондратьева. Ик эн тошто Лоп ялыште тунемме тӧнежым (тудлан Арбор лӱмым пуэныт) ик классан церковно-приходской школ семын 1885 ийыште почмо. Шке оралтыже лийын огылат, кресаньык пӧртым арендыш налыныт. Латкум ий гыч ик классан училищым почмо годымат вашталтыш лийын огыл. 1927 ийыште тӱҥалтыш школын типовый оралтыжым чоҥеныт. 1932 ийыште […]

ЯЛ ИЛЫШ

Ӧрдыжтӧ верланен гынат…

Эртыме корно Ильинский почиҥга ял Кокласола рӱдӧ илем деч йӱдвел-касвел могырышкыла лу меҥге тораште верланен. Яллан лӱмым Илян кече пайрем дене кылден пуэныт. Тышке эн ончыч 1923 ийыште Ярамарий почиҥга гыч М.Андреев ешыж дене куснен, пӧртым шынден. Варажым тудын чоҥымо чапле пєртешыже тӱҥалтыш школым почыныт. Тиде ийынак шыжым тышке эше куд еш илаш куснен. 1931 […]

ЯЛ ИЛЫШ

Вольык – ешын эҥертышыже

Марий Турек районысо Арбор школын ончычсо директоржо Г.Попов илыш мучко вольыкым ончен да йӧратыме паша деч кызытат кораҥын огыл. Латкум ияшак лӱшташ тунемын Геннадий Феликсовичын шочмо Кугу Пумарий ялыштыже илыме годым ешыштышт кок ушкал лийын. Кудымшо классыште тунемме жапыштак ушкалым лӱшташ тунемын. Аваже Геннадийым эрдене вич шагатланак кычкырен да тудын пелен ушкал воктеке лӱшташ шинчын. […]

ЯЛ ИЛЫШ

Уста еҥ кеч-куштат уста

Марий Турек район Лоп ялыште илыше М.Осипов тӱрлӧ сорт саскан кушкылым ончен кушта, шара, мӱкш ончымо пашаште ойыртемалтеш.  Туныктышо сад пашалан шӱмаҥын Моисей Николаевич Марий пединститутым тунем пытарыме деч вара шочмо кундемыш пєртылын, Арбор школышто пашам ышташ тӱҥалын, куд ий труд урокым туныктен. Варажым туныктышо ситыдымылан кєра кугурак класслаште биологий ден химий урокым вӱдаш ўшаненыт. […]

ЯЛ ИЛЫШ

Кузе илет, мӱндыр изи ял?

Марий Элыште кажне кундемыште изи ял-влак улыт. Ик вере нуно аралалт кодыныт веле огыл, утларак вияҥыныт, тӱзланеныт, у тӱсым налыныт. Тыште у пӧрт-влак ешаралтыт, илышыжат воранен толеш, йоча-влакын йӱкышт чӱчкыдынрак шокта. Тыгай ял-влак корно воктене але чылт лишне, тыгак рӱдӧ илем деч тораште огыл, верланеныт. Лач тудыжак яллан аралалт кодашыже амалым ыштен. А теве мӱндыр […]

ЯЛ ИЛЫШ

«Кундемна ий еда сылнештеш», —

манеш Марий Турек район ял шотан Карлыган ял администраций вуйлатыше Б.Иванов. Тиде кундем республикнан рӱдолаж деч ик эн мӱндырнӧ верланышылан шотлалтеш. Мутлан, Сарда ял марте кокшӱдӧ километр погына. Ойыртемже эше тыгай: тыште марий, одо да татар-влак ик ой дене келшен илат. Латкандаш ял гыч луыштыжо марий-влак улыт гын, шымытыште – одо-влак, иктыште – татар-шамыч. Верысе […]