ЙӰЛА МАРИЙ ТӰНЯ

Марий юмыйӱла ила да вияҥеш

Угыч тарваныме пагыт 1991 ий 6 июнь. «Ошмарий-Чимарий» марий юмыйӱла рӱдерын учредительный погынымашыже. Вуйлатыше — Александр Михайлович Юзыкайн. 1991 ий 11 октябрь. Кужу жап деч вара «Ошмарий-Чимарий» юмыйӱла ушем икымше гана тӱня кумалтышым Параньга район Олор ял кӱсотышто эртарен. 2 тӱжем наре еҥ лийын. 1995 ий 29 сентябрь. М.Шиляевын тӱҥалтышыже дене — Шернур кундемысе Купран […]

МАРИЙ ТӰНЯ

Кум тӱрлӧ поянлыкна марий лӱмнам арала

Марий Турек район республикнан эрвел ужашыштыже верланен.  Ме шкенан кундемнам шыман «Край утренней зари» але «эрвел марий улына» манына. Вет марий кундемыштына кечыже Марий Турек вел гыч лектеш. Районыштына  50 процентше — марий; 25 процентше – руш, 18 процентше –татар, 6 процентше – одо, 1 процентше – моло калык. Муниципальный образований кумдыкышто кум марий национальный […]

МАРИЙ ТӰНЯ

Тӱрлӧ тӱс дене волгалте Пеледыш пайрем

Пеледыш пайрем – марий калыкын ик эн йӧратыме пайремже. Тудлан 100 ий ончыч  туныктышо, драматург Александр Фёдорович Конаков тӱҥалтышым ыштен. 1920 ий 27 майыште Шернурышто икымше гана Йошкар Пеледыш пайрем эртен. Кумда элна мучко коронавирус инфекций шарлымылан кӧра, молгунамсе семын тений Пеледыш пайрем шошо ага мучашлалтмеке огыл, а 1 октябрьыште Чарла Кремльыште гӱжлыш. Тушко марий-влакын […]

МЕР КАҤАШ

  Мер Каҥаш жап деч почеш ок код

Тачысе саман шкеж гаяк виян, писын шонен да ыштен моштымым йодеш да йодеш веле огыл – кӱшта. Ик татлан вараш кодат гын, поктен шуаш манын, кугу вийым пыштыман. Марий Элыштына эртыше XI Марий погынын полномочиян органже Мер Каҥаш жап дене тӧр ошкылеш мо? Тидын да моло нерген вашмутланымашым Марий Эл Республик правительстве вуйлатышын икымше алмаштышыже, […]

МАРИЙ ТӰНЯ

Суапше мондалтшаш огыл

Тений шошым Киров областьысе чолга марий еҥ-влак Владимир Васильевич Унженинын да «Марий ушем» мер организацийын тыршымыштлан кӧра Киров область Пыжанбю посёлкысо краеведений тоштерыште марий мер толкынышто, туныктымо да шанче пашаште тыршыше С.Ф.Токмалаев лӱмеш посна лук почылтын. Чаманен каласыман, 1900-1956 ийлаште илыше ты чолга марий еҥ нерген йӧршеш гаяк огына пале. Ондакшат, пытартыш пел курым жапыштат […]

Марий калык погын вашеш МАРИЙ ТӰНЯ

Марий калык погын лиешак!

ХI Марий калык погыным вес пагытлан огыт кусаре. Ончылгоч палемдыме семынак тудо 1-3 октябрьыште лиеш. Тидын нерген Погынлан ямдылалтме йодыш шотышто пресс-конференцийыште теҥгече Марий Эл правительстве председательын икымше алмаштышыже Михаил Васютин увертарыш. Марий-влакым чумырышо ты кугу форумым эртарыме шотышто регион вуйлатыше Александр Евстифеев Российысе Роспотребназдзор вуйлатыше декат йодмаш дене лектын. Тушеч колтымо чыла темлымашым шотыш […]

МАРИЙ ТӰНЯ

«Молан мый, ялысе марий ӱдырамаш, йочам-шамыч дене рушла мутланышаш улам?»

2020 ий 14 августышто «Марий Эл» газетыште лекше Л.Иксанован «Каласыде ом керт, але Марий йылмын адвокатше» статьяжлан йӱксавыш-влак.       «Капкылыштышт марий вӱр огеш кошт гын…» «Йоча-влак таче мӧҥгыштӧ марла огыт кутыро, рушла мутланаш тыршат. Мый ача-авам садак ом вурсо, вет кажныже икшывыжлан сайым шона, умбакыже кайыже да пиалан лийже, мемнан дечын сайынрак илыже […]

МАРИЙ ТӰНЯ УВЕР ЙОГЫН

Кечывалвелнат «Элнет» уло

Севастопольышто Славян тиште ден тӱвыра кече эртен. Тудын кышкарышкак вучыдымын Марий тӱвыра кечат «пурен» манаш лиеш. Тиде кечылаштак тушто илыше марий-шамыч деке лӱмын унала Марий Эл гыч делегаций миен. Но тидланже вес амал лийын… Мемнан делегацийым Российысе марий-влакын калыкле-тӱвыра автномийыштын ончылъеҥже Лариса Яковлева вуйлатен. Нунын коклаште республикысе Марий тӱвыра рӱдерын еҥже, лӱмлӧ кидмастар, тӱрызӧ да […]

МАРИЙ ТӰНЯ

Ынде пошкырт велнат уло

5 сентябрьыште Марий Эл Республикысе Марий юмыйӱла рӱдӧ ушемын тӱшка погынымашыже эртен. Тушко ушемыш пурышо общине-влакын еҥышт толыныт. Погынымаште каҥашыме тӱҥ йодыш организацийын у вуйлатышыжым сайлыме дене кылдалтын. Тыгай ӱшаным онаеҥ-влак 44 ийыш тошкалше Александр Васильевич Бирюковлан ыштеныт. Тудо 2016 ий гыч юмыӱла ушемын «Марий кумалтыш» Йошкар-Оласе общиныжын пашаштыже чолгалыкым ончыкта. Республикысе Самырык театрын директоржылан […]

МАРИЙ ЙӰЛА МАРИЙ ТӰНЯ ФОЛЬКЛОР

Памаш – илышым пуышо юзо вий

Кӧ лоҥга гыч йылгыжалтын, Шолын лекше ший памаш. Ош куэр йымач шыжалтын, Йоргыктен йога тораш.  «Ший памаш» Шадт Булат   Акрет годсек марийынат, рушынат, Каракум йошкынышто илыше калыкынат вӱд нерген шуко легендышт, преданийышт, сугыньло ойышт лийын. Пустыньште илыше калыклан вӱд шӧртньӧ дечат шерге. А вӱдшӧ вет чыла вере уло: мланде ӱмбалнат, мланде йымалнат, юж лончыштат, […]