КРАЕВЕДЕНИЙ МАРИЙ ТӰНЯ УВЕР ЙОГЫН

«…  Мӱй таман Шернурем» (Зоя Дудина)

Марий Элнан йӱдвел-эрвел районжо таче ятыр еҥлан тукым-вожым аралыше пыжаш, йоча пагытысе йолгорно, пырля тунемме, келшыме йолташ-влак, пашаче калык да кундемнам чапландарыше еҥ-шамыч, яндар памаш да республикыштына ик эн кугу Лемде ден Лаж эҥер-влак, вий-куатым ешарыше вер-шӧр, юзо шӱлышан йомак чондай! 15 январьыште  Шернур районысо  муниципальный образований 100 ияш лӱмгече идалыкшым почын. Лач тиде кечын […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Кукнурушто «йомак тӱня» вуча…

Марий Элын ик эн йӱдвел лукыштыжо, Шернур районысо Кукнур кунемыште, марий Йӱштӧ Кугыза ден Лумӱдырын шке илемышт улмо нерген ынде республикыште палыдыме еҥжат уке, очыни. Кеч тудым эше кодшо ийын веле почыныт, но ты пагытыште тушко турист семын 50 лишке тӱшка унала толын каен. Таклан огыл мемнан Йӱштӧ Кугыза Российысе моло калыкын Йӱшто Кугызашт кокласе […]

КРАЕВЕДЕНИЙ Туризм

Кундыш кугыза деке — унала

Советский районысо пич чодыра коклаште, Кундыш эҥер воктене, ончычсо Оваснур ял олмышто марий-влакын шнуй Кундыш кугызалан вуйым савыме верым почмо нерген кодшо ийыне шыжым возенна ыле. Шукерте огыл тушко Советский районысо тӱвыра пашаеҥ-влак семинар кышкарыште лӱмын экскурсийыш миен коштыныт. Южышт икымше гана веле лийыныт, сандене тыгай ю шӱлышан вер нуным ӧрыктарен манашат лиеш. Эшежым Оваснур […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Марий-влак дене палдара

Каракулин районышто «Тропа двух культур» турист маршрут ынде икмыняр ий пашам ышта. Но пытартыш жапыште ты корно дене толын кошташ шонышо турист-влак палынак шукемыныт. Маршрут тушто илыше марий калыкын йылмыже, тӱвыраже, чиемже, йӱлаже, кучылтмо арверже, кочкышыжо дене палдара. Экскурсий жапыште толшо-влак ик татлан тусо илыше-влакын илыш толкынышкышт логалыт. «Кувавайын шондыкшо» гыч лукмо вургемымат кучен,чиен ончен […]

КРАЕВЕДЕНИЙ Туризм

Юж шар дене кӱшкӧ кӱзен, Кайык семын кундемем дене саламлалтым

«Эх, шулдырем лиеш ыле гын, кайык семын кӱшкӧ-кӱшкӧ, кавапомышыш, чоҥештен кӱзем ыле!..» — иктаж-мом ужмо шумо годым чӱчкыдынак тыге ойлымым колаш логалын. А кодшо гана мыланемат тыгай пиал шыргыжале! Ӱшаныме гаят огеш чуч, но чылт кайык семын саска ден емыжлан, тӱрлӧ кушкыллан поян чодыранам, шийын-тойын волгалтше кумда пасуна ден олыкнам, кадыргыл-кудыргыл шуйналтше эҥерла ден пӱям […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Полдыран поша — пӱртӱсым кайдара..

Кодшо кечылаште командировкыш мийыме годым Шернур кугорно воктене, Ежово села ваштареш памашыш пурен лекна. Мотор вершӧр, памаш кумдыкшымат сылнын тӱзатен шындыме, пеледыш шуко, йырже мотор садер авыра. Православный святой Иоанн Вседержательлан, Мироносицкий Юмо Авалан пелешташ юмоҥа-влакым вераҥдыман пырдыжымат нӧлтымӧ, сорта чӱкташат верым келыштарыме. Памашыжым Иоанн креститель лӱмеш тӱзатен шындыме манын тушто возымо. Православный-влак юмын шӱлышым […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Рывыж курыкыш – жап эртымек…

Шукерте огыл ВКонтакте соцсетьыште Кужэҥер районысо тоштерын лаштыкыштыже ту кундемысе ойыртемалтше вер-шӧр — Рывыж курык — нерген палдарыше фотографий-влакым ужымат, эртышым шарналтышым. Рывыж курыкшо Кужэҥер ден Токтайбеляк коклаште Сабер ял деч тораштак огыл верланен. Но таче тудым ӧрдыжъеҥлан кычал муаш куштылгыжак огыл, кугорныштат нимогай пале уке… Латкуд ий ончыч Латшым ий ончыч Марий ушем «Памашшинча» […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Пуйто эртыше курымыш логалат!

  (Тӱҥалтышыже …№-ан газетыште) Сеҥымышт полшен Шукшан богатырский заставыште экскурсийыш толшо йоча-шамычым веле огыл, кугурак-влакымат тӱрлылан туныктат, мастер-класслам эртарат. А тидлан йӧным тыште ургымо, декоративно-прикладной, шун гыч ненчаш, пу гыч пӱчкедаш туныктымо мастерской-влак ыштат. Пытартышыжым вес семынже «Богатырская столярка» маныт. А нине мастерскойым почаш теве мо полшен — ӱмаште кеҥежым вате-марий Бажановмыт «Культурная мозаика малых […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Нигушеч ок пуро, нигушеч ок лек…

Неле чер эпидемий мучашлалтмым «Сосновый бор» санаторийын пашаенже-влак веле огыл, тушто канаш шонышо-шамычат вучат. Озаҥ ола гыч ик ешым палем, пелашыже ден ватыжат врач улыт. Кажне кеҥежым лач ты санаторийыш канаш коштыт. Персоналым, илыме, каныме, эмлалтме условийым моктымо дене пырля, эн ончыч тысе пӱртӱслан куанат. Чынжымак, пӱртўс тушто кумылым савырыше. Мотор пӱнчерыште шӱлашыжак куштылго, организм […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Пуйто эртыше курымыш логалат!

Кундемыштына илыше калыкым тӱрлӧ йодыш тургыжландара. Тидым шотыш налынак вараже еҥ-влак верысе калыкын инициативыже программышке ушнаш да ты йодышыштым рашемдаш тыршат. Тыге ик вере корным ачалат, вес вере уым чоҥат, кумшышто чапкӱ ден шарныктыш-влакым шотыш кондат, нылымшыште кундемыштым тӱзатат, визымшыште туризмым вияҥдат… Ончыч тыште шӱкшудо «лойгалт» шоген У Торъял районысо Элембай селаште гын чыла тидым […]