КРАЕВЕДЕНИЙ

У тоштер омсажым почеш

18 майыште Тоштер-влакын тӱнямбал кечышт палемдалтеш. Тиде пайремлан Йошкар-Олаште, купеч Наумовын пӧртыштыжо, «Ший пӱян Пампалче» марий йомак да калык творчестве тоштер почылтеш. Тудо шочмо калыкнан тӱвыражлан, преданийжылан, йомакшылан полеклалтеш. Тоштерым почаш Россий президент грант конкурсышто сеҥымаш полшен. Пайрем программе 18 шагат кастене тӱҥалеш да 22 шагатыште мучашлалтеш. Тушто костюмироватлыме экскурсий, йомак герой-влак дене палдарымаш, калык […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Лӱмлӧ учёный веле огыл…

12 апрельыште лӱмлӧ шымлызе да мер пашаеҥ, МАССР наукын сулло деятельже, доцент, историй науко кандидат Анатолий Степанович Патрушевлан 85 ий темын. Тидын лӱмеш Историй да археологий тоштерыште ончер почылтын. Тушко учёныйын илыш корныжо, пашаж дене кылдалтше, еш архивше гыч фотографий, документ, шанче паша-влакым чумырымо. Кажныже тудын илыш корныж нерген каласкала. Анатолий Степанович Шернур районысо Шӱкшер […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Пайремыш чийыме вургем

Т. Евсеев лӱмеш национальный тоштерыште «Курыкмарий-влакын пайрем вургемышт»  ончер почылтын. Тудо Юл энерын пурла велныже илыше марий-шамычын XIX–ХХ курымлаште чийыме вургемыштын вашталт толмыж нерген каласкала. Тӱҥ шотышто пайрем чиемын элементше, декоративно-прикладной искусство арвер, тошто пагытысе сылнештарышан фотографий-влакым, марий сӱретче-влакын пашаштым ужын кертына. Тошерын фондшо гыч чылаже ончерыш 100 наре утла экспонатым лукмо. Выставке дене кодшо […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Тӱрлӧ тӱсан Марий Эл: Икте шукемеш, весе шагалемеш

Вашке маскан вынемыш вочмо жапше шуэш. Санденак тудым шотлымо пашам кеҥежым эртарат. Марий Элын Пӱртӱс поянлык, экологий да йырым- йырысе средам аралыме министерствыжын специалистше-влак верлаште кугыжаныш инспектор, тыгак сонарзе-влакын полшымышт дене тудын чотшым рашемденыт. 

КРАЕВЕДЕНИЙ

Кум ий гыч – уэш: Торъял мланде кажне гана ӱжынак ужата

Шочмо кундемын каласен мошташ лийдыме моткочак кугу вийже уло: тудо кеч-кӧмат шкеж деке чытыдымын шупшеш. Мланде шарын кеч-могай лукыштыжо иле – шочмо ялыш, шочмо вер-шӧрыш кеч ик жаплан миен, ужын толде, чон огешак чыте. 

КРАЕВЕДЕНИЙ

100 ийлан – шӱдӧ ялыш: Пуйто уто шинча деч шылын шинчын

Марий Турек районышто Сардаял лӱман ял улмым щукынжо палат. А теве эше Сарда ял нерген колында? Ятырынже уке, шонем. Мыят шукерте огыл тиде районыш командировкыш каяш тарваныме годым веле пален нальым. Тушто илыше-влак, тидлан чотшак нелеш ида нал…   А Сарда ял, калыкыште вес семынже тудым Почиҥга але Сарда почиҥга маныт, сылне вер-шӧрыштӧ шинча улмаш. […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Айдеме да пӱртӱс: 21 ий – йӧратыме пашаште

«Кугу Какшан» заповедникын лӱмгечыжын идалыкшым палемдыме шот дене ме тудын пашаеҥже-влак дене тендам жапын-жапын палдараш тӱҥалына. Тачысе унана – Олег Игнатенко. Марий кугыжаныш университетын биологий-химий факультетшым тунем пытарыме деч вара 1997 ий гыч заповедникыште тырша. Кугыжаныш инспектор гыч тӱҥалын. Оролымо шотышто заповедникын директоржын алмаштышыжланат ыштен. Кызыт – кугурак кугыжаныш инспектор. Икмыняр йодышым тудлан пуэна. – […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Тӱрлӧ тӱсан Марий Эл: «Келшымаш памаш» кумдыкым угыч тӱзатеныт

Кодшо кугарнян Шернур кугорно воктене верланыше Гейдар Алиев лӱмеш «Келшымаш памаш» воктене «шокшо» ыле. Марий Элыште илыше азербайджан диаспорын еҥже-влак ты кумдыкым угыч тӱзатеныт. Улшо оралте-влакым олмыктен уэмденыт, шӱкшакым эрыктен йӱлатеныт… 

КРАЕВЕДЕНИЙ

Шотыш налза: Пудий ушым йомдарымеш шуктен кертеш

Кодшо годым травмотологийыш мийыме годым лӱдын ӧрткышӧ ик пӧрьеҥ тольо. Регистратурыш шумеке, «Пудий пурлын, мом ышташ?» манын йодо. Чынжымак, мыят шоналтышым: тыгай туткарыш логалат гын, куш кайыман? Мемнан чодыран кундемыште тыгайже кажне денат лийын кертеш? Мутлан, тений шошо-кеҥеж жапыште гына пудий пурлмо шотышто 1383 еҥ республикысе медицине учрежденийлаш полышым йодын миен. Нунын коклаште 287 икшыве […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Марий элын сылне верже: «Ужар памашын» тӱсшӧ шинчам йымыктара

Марий кундем пӱртӱсын сылнылыкшым мемнан деке толшо кажне ӧрдыжъеҥ палемда, очыни. Шукерте огыл Волжский районыш командировкыш мийыме годым ме шкежат Ваштар курыкышто верланыше «Ужар памаш» («Зеленый ключ») манме ӧрыктарыше верым лӱмынак ончалаш пурышна. Ваштар курык  кужу да кӱкшӧ. Санаторий гыч памаш деке километр наре  тайыл дене волыман. Южышт ойлат, ваштар курыкышто ваштарже укеат. Тиде чын […]