КРАЕВЕДЕНИЙ

Ондакысе жапыш пӧртылтышӧ вер

Тӱрлӧ тӱсан Марий Эл    (Мучаш. Тӱҥалтышыже 61-ше №-ан газетыште.) Кумда, волгыдо, йоҥгыдо да йӧнан! Ынде корнына кок пачашан «Терем» пӧрт деке шуйналте. Тудыжо кызыт моткочак йӧнан лийын, вет тушто шондан, ынде эсогыл душевой улыт! Сандене экскурсийыш икмыняр кечылан толшо-влаклан путырак сай, вет тыште тӱрлӧ модмаш дене модын, ожнысо вургемым, шлемым, кольчугым чиен, куштылгыжак огыл […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Ондакысе жапыш пӧртылтышӧ вер

У Торъял районысо Элембай селаште почмо Шӱкшан онар заставе нерген газет страницыштына ик гана веле огыл возенна. Пытартыш гана тыште кодшо ийын шошым лийынна ыле. Но тулеч вара идалык утла жап эртен. Ты пагытыште тушто садак мо гынат ышталтын, могай гынат вашталтыш лийын, шонен, уэш ончал савырнаш кумылна лекте.   Кумылым савыра, пураш тарата Вашталтыш-влак […]

ИСТОРИЙ Кугу Сеҥымашлан – 76 ий ПАТЫРЛЫК Чолгалык ЭРТЫШЕ ИЛЫШ ЯЛ ИЛЫШ

Сарын кышаже

  Ӱдырамаш-влакын полышышт Кугу Отечественный сар жапыште кредалше-влакын веле огыл, тылыште тыршыше-шамычынат элнам аралымаште полышышт моткоч кугу лийын. Икте пасушто курал-ӱдымаште тыршен, весе – заводышто, кумшо вольыкым ончен… Эрден эр кынелын, шудым соленыт, лӱп шокшо игечыште пасушто шурным тўредыныт, южгунамже илалше еҥланат, ӱдырамашланат имне олмешат кычкалташышт логалын Йошкар-Армийлан ӱдырамаш-шамычын полышышт нимучашдыме лийын. Нуно тӱрлӧ патриотический […]

КРАЕВЕДЕНИЙ ЯЛ ИЛЫШ

Тунар лудмо огыл, кунар чоным кандарыме вер

Южо книгагудыш пурет да тугай, путырак серьезный, учрежденийыш логалме шижалтеш. Тыгайыштыже кокланже уто мутым пелешташат ӧрмалгет. А Звенигово районысо Юлъял селасе библиотекыште сӱрет ялт вес тӱрлӧ. Ала тушто коҥга уло да, ала вуйлатышыже – Ирина Соколова – путырак кумылзак ӱдырамаш да – мо-гынат мӧнгыштӧ, ялысе пӧртыштӧ, улмыла чучеш. Да, чыным ойлаш гын, тунар книгам лудаш […]

ЭРТЫШЕ ИЛЫШ

Тутай – марий Арминий…

26 апрель -Марий Талешке кече  Марий калыкын Тутай лӱман талешкыжат лийын. Лач ты шӱдӧвуйын кучымо кундемыште 1584 ийыште Царев ола шочын, таче тудо Йошкар-Ола маналтеш. Татар йылме гыч кусараш гын, Тутай – «пеледыш» манмым ончыкта. XVI курымышто марий тӧра-влакын лӱмышт тӱҥ шотышто тюрк калыкын гыч лектыныт, мутлан, Акпарс (ош барс), Акпатыр (ош патыр), Адай (изирак), […]

ЭРТЫШЕ ИЛЫШ

Лишыл еҥыштым кычалыт

«Татар краевед-влакын обществышт» регионысо мер организаций  Татарстан Республикысе «Воинын чап клубшо» ассоциаций дене пырля «Нет в России семьи такой» акцийым увертареныт.  Тудо республикыште илыше калыклан Кугу Отечественный сарыште кредалше, да колымекышт, шке подвигыштлан наградитлыме салтак-влак нерген  уверым шараш виктаралтын. Нунын подвигышт нерген материал РФ Обороно министерствын Рӱдӧ Архивыштыже аралалтын да тӱшка калыклан палдарымашке 21 курымышто […]

КРАЕВЕДЕНИЙ Туризм

Йӱштӧ Кугызана фестивальыш ушна

20-21 февральыште Шернур районысо Кукнур кундемыште илыше марий Йӱштӧ Кугызана шке полышкалышыже-влак дене Чуваш Республикысе «Ясна» этнокомлексыште национальный Йӱштӧ Кугыза-влакын фестивальыштышт лийыт. Чуваш Хель Мучи резиденцийышкыже тыгак Великий Устюг гыч российысе Йӱштӧ Кугызам, удмурт Тол Бабайым, татар ден пошкырт Кыш Бабайым, мордва Якшамо Атям унала ӱжын. Кок кече жапыште тӱрлӧ программе, представлений-влак лийыт – чодырасе […]

КРАЕВЕДЕНИЙ МАРИЙ ТӰНЯ УВЕР ЙОГЫН

Йыван Кырлалан чапкӱ Шернурыштат лийшаш

Пагалыме йолташ-влак! Йошкар-Оласе Шернур землячестве ден Шернур район администраций поро пашаш ушнаш ӱжыт. Марий поэт да киноактер, «Путевка в жизнь» икымше советский йӱкаҥдыме фильмыште Мустафан рольым модшо землякна Йыван Кырлалан Шернур поселкышто чапкӱм шогалтыме дене кылдалтше паша кок ий ончычак тӱҥалын. Але марте эртарыме кок концерт гыч оксам ты пашалан пыштыме. Ыштышаш сомыл эшеат шуко. […]

КРАЕВЕДЕНИЙ МАРИЙ ТӰНЯ УВЕР ЙОГЫН

«…  Мӱй таман Шернурем» (Зоя Дудина)

Марий Элнан йӱдвел-эрвел районжо таче ятыр еҥлан тукым-вожым аралыше пыжаш, йоча пагытысе йолгорно, пырля тунемме, келшыме йолташ-влак, пашаче калык да кундемнам чапландарыше еҥ-шамыч, яндар памаш да республикыштына ик эн кугу Лемде ден Лаж эҥер-влак, вий-куатым ешарыше вер-шӧр, юзо шӱлышан йомак чондай! 15 январьыште  Шернур районысо  муниципальный образований 100 ияш лӱмгече идалыкшым почын. Лач тиде кечын […]

КРАЕВЕДЕНИЙ

Кукнурушто «йомак тӱня» вуча…

Марий Элын ик эн йӱдвел лукыштыжо, Шернур районысо Кукнур кунемыште, марий Йӱштӧ Кугыза ден Лумӱдырын шке илемышт улмо нерген ынде республикыште палыдыме еҥжат уке, очыни. Кеч тудым эше кодшо ийын веле почыныт, но ты пагытыште тушко турист семын 50 лишке тӱшка унала толын каен. Таклан огыл мемнан Йӱштӧ Кугыза Российысе моло калыкын Йӱшто Кугызашт кокласе […]